Trong tuần qua, Tướng Alexus Grynkewich, Tư lệnh Bộ Tư lệnh châu Âu của Mỹ (EUCOM) kiêm Tư lệnh Tối cao các lực lượng đồng minh NATO, đã gửi một thông báo bằng văn bản tới các quan chức cấp cao Lầu Năm Góc. Theo tờ The Washington Post ngày 1.8, nội dung cảnh báo tập trung vào tình trạng thiếu hụt lực lượng hải quân cần thiết để tiếp tục bảo vệ Israel trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo.
Các quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ giấu tên cho hay, nếu không được tăng cường thêm một tàu khu trục tới khu vực, tướng Grynkewich sẽ buộc phải ưu tiên nhiệm vụ bảo vệ lãnh thổ nước Mỹ thay vì Israel. Đây là tín hiệu cho thấy áp lực ngày càng lớn lên hạm đội Mỹ trong bối cảnh các nhiệm vụ trên toàn cầu đều đòi hỏi nguồn lực hải quân đáng kể.
Cảnh báo của tư lệnh EUCOM
Một quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ nhận định với The Washington Post rằng cảnh báo của tướng Grynkewich nằm trong thông lệ thường thấy, khi các tướng lĩnh cấp cao báo cáo lên Lầu Năm Góc mỗi khi phát hiện rủi ro cần Washington cân nhắc. Việc này được cho là phản ánh sự cạnh tranh nguồn lực giữa các bộ tư lệnh phụ trách những khu vực khác nhau, khi số lượng vũ khí và tàu chiến có hạn.
Lầu Năm Góc từ chối bình luận về thông tin trên. EUCOM cũng không phản hồi yêu cầu cung cấp thông tin liên quan đến vấn đề bảo vệ Israel. Đại sứ quán Israel tại Washington chưa đưa ra ý kiến chính thức, theo tờ The Washington Post.
Bối cảnh căng thẳng với Iran
Cảnh báo được đưa ra trong lúc căng thẳng leo thang sau cuộc xung đột kéo dài 5 tháng giữa Mỹ và Israel với Iran. Trong giai đoạn này, Hải quân Mỹ chịu sức ép lớn khi phải thực thi chỉ đạo của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm phong tỏa eo biển Hormuz. Việc duy trì hiện diện quân sự tại khu vực Trung Đông và Địa Trung Hải đã trở thành gánh nặng đối với các hạm đội Mỹ.
Việc triển khai lực lượng ở eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường biển nhạy cảm nhất thế giới, khiến các tàu chiến Mỹ phải hoạt động liên tục trong khi vẫn phải đảm bảo khả năng phòng thủ cho Israel và các đồng minh khác trong khu vực.
Vai trò then chốt của các tàu khu trục ở Địa Trung Hải
Trong nhiều năm qua, các tàu khu trục Mỹ đóng ở phía đông Địa Trung Hải đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống phòng thủ của Israel. Những tàu chiến này được trang bị radar hiện đại cùng nhiều loại tên lửa đánh chặn, không chỉ có khả năng bắn hạ tên lửa phóng từ Iran mà còn đối phó với các đợt tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen.
Sự hiện diện của các tàu chiến Mỹ tại khu vực giúp tăng cường lớp phòng thủ nhiều tầng cho Israel, bên cạnh các hệ thống phòng thủ khác do Israel và đồng minh vận hành. Nếu số lượng tàu khu trục bị giảm, khoảng trống bảo vệ có thể xuất hiện, khiến Israel dễ bị tổn thương hơn trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo.
Áp lực từ Nga và sự cạnh tranh nguồn lực
EUCOM đóng vai trò trung tâm trong nhiệm vụ bảo vệ Israel, nhưng đồng thời vẫn phải duy trì trạng thái sẵn sàng cao độ để ứng phó với nguy cơ Nga có thể tấn công vào lãnh thổ được NATO bảo vệ. Nga sở hữu kho tên lửa đạn đạo lớn, có thể đưa lục địa Mỹ vào tầm ngắm. Điều này khiến EUCOM phải phân bổ nguồn lực cho cả hai nhiệm vụ: bảo vệ Israel và răn đe Nga.
Theo Lầu Năm Góc, Hải quân Mỹ hiện triển khai 5 tàu khu trục từ cảng Rota ở Tây Ban Nha. Tàu khu trục thứ sáu đã nhận nhiệm vụ và dự kiến đến khu vực trong những tháng tới. Dù vậy, theo cảnh báo của tướng Grynkewich, nếu không có thêm tàu khu trục, việc duy trì bảo vệ Israel sẽ gặp khó khăn.
Việc thiếu hụt tàu chiến không phải là vấn đề mới đối với Hải quân Mỹ, vốn đang phải duy trì hiện diện ở nhiều khu vực từ châu Âu, Trung Đông cho đến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Sự cạnh tranh giữa các bộ tư lệnh về tàu khu trục và các hệ thống vũ khí có hạn đang trở nên gay gắt hơn bao giờ hết.
Phản ứng và triển vọng
Cảnh báo của tướng Grynkewich có thể buộc Lầu Năm Góc phải xem xét lại việc phân bổ lực lượng hải quân trên toàn cầu. Nếu Washington không sớm có biện pháp tăng cường, Mỹ có thể phải đứng trước lựa chọn khó khăn: bảo vệ lãnh thổ nước mình hay duy trì cam kết an ninh với đồng minh Israel.
Hiện vẫn chưa rõ phản hồi chính thức từ Bộ Quốc phòng Mỹ. Tuy nhiên, tình trạng thiếu tàu khu trục ở khu vực châu Âu và Trung Đông được dự báo sẽ tiếp tục là điểm nghẽn chiến lược, đặc biệt khi Mỹ phải đối mặt với nhiều thách thức an ninh cùng lúc ở châu Âu, Trung Đông và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Bài toán đặt ra với Lầu Năm Góc không chỉ là số lượng tàu chiến, mà còn là khả năng ưu tiên nhiệm vụ trong bối cảnh nguồn lực quân sự có hạn. Quyết định cuối cùng sẽ phản ánh chiến lược an ninh của Mỹ trong giai đoạn căng thẳng hiện nay.
