Mỹ đang trên đà khôi phục việc cung cấp vũ khí cho các nước vùng Baltic, đặc biệt là Estonia, sau khi tạm dừng do xung đột với Iran. Theo các quan chức Estonia, quá trình giao hàng sẽ diễn ra trong những tháng tới, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hợp tác quốc phòng giữa Washington và khu vực.
Thông báo từ đại sứ và bộ trưởng quốc phòng
Đầu tuần qua, Đại sứ Estonia tại Washington, Kristjan Prikk, cho biết Mỹ "sắp" nối lại việc chuyển giao vũ khí, vốn bị tạm dừng sau khi xung đột ở Iran bắt đầu vào mùa xuân năm nay. Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cũng xác nhận vũ khí sẽ đến trong "những tháng tới".
Trước đó, vào tháng 4, Mỹ đã thông báo cho Estonia, Litva và một số quốc gia Bắc Âu khác về khả năng trì hoãn giao vũ khí do các hoạt động quân sự tại Iran. Vào thời điểm đó, Bộ trưởng Pevkur cho biết vấn đề lớn nhất đối với Estonia là liên quan đến đạn dược cho hệ thống HIMARS và tên lửa Javelin. Vấn đề cung cấp đạn dược cho HIMARS thậm chí còn được đề cập trong báo cáo thường niên của Bộ Quốc phòng Estonia.
Những tín hiệu tích cực và thỏa thuận mới
"Tôi không thể đi vào tất cả các chi tiết, nhưng kể từ đó chúng tôi đã nghe được một số tin tức đáng khích lệ về việc giao hàng. Chúng tôi đang tiến gần đến việc khôi phục giao hàng", Đại sứ Prikk nói trong một cuộc phỏng vấn với tờ Politico tuần trước. Đồng thời, Bộ trưởng Pevkur nói với ERR rằng Mỹ và Estonia đã đạt được thỏa thuận. "Đạn dược hiện đã được phép cung cấp, với một ngoại lệ – tên lửa ATACMS vẫn đang bị tạm hoãn, chủ yếu vì liên quan đến các hoạt động của Mỹ tại Trung Đông", ông Pevkur nói.
Tất cả các loại đạn dược khác, bao gồm đạn huấn luyện cho HIMARS và tên lửa GMLRS, đều đã được phê duyệt và sẽ được chuyển đến Estonia trong những tháng tới. Các bên đang phối hợp chi tiết hậu cần để sắp xếp các chuyến bay vận chuyển.
Khả năng sẵn sàng chiến đấu và đầu tư mới
Estonia hiện sở hữu 6 hệ thống tên lửa pháo binh cơ động cao HIMARS, nhận được vào tháng 4/2025, và đã đặt thêm 3 hệ thống nữa vào tháng 4/2026. Quân đội Estonia đã thực hiện bắn đạn thật lần đầu tiên với HIMARS vào tháng 7/2025. Việc khôi phục cung cấp đạn dược sẽ giúp duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng này.
Ngoài ra, gã khổng lồ quốc phòng Lockheed Martin của Mỹ sẽ xây dựng trung tâm bảo dưỡng HIMARS tại Estonia, phục vụ không chỉ Estonia mà còn toàn bộ khu vực Baltic, với khoản đầu tư ban đầu khoảng 10 triệu Euro.
Nguyên nhân trì hoãn và triển vọng
Sự trì hoãn trước đó xuất phát từ việc Mỹ phải ưu tiên kho dự trữ cho các hoạt động tại Trung Đông, ảnh hưởng đến nhiều hợp đồng với Anh, Ba Lan, Litva và Estonia. Các hệ thống quan trọng như HIMARS, NASAMS và các tên lửa khác đều bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, với việc ATACMS là ngoại lệ duy nhất hiện tại, các quan chức Estonia tin tưởng rằng hầu hết các cam kết sẽ được thực hiện đầy đủ.
Việc Mỹ tiếp tục hỗ trợ vũ khí cho các nước vùng Baltic khẳng định cam kết củng cố an ninh khu vực trước các mối đe dọa tiềm ẩn. Đại sứ Prikk sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào mùa hè này và chuyển sang làm đại diện Estonia tại NATO, tiếp tục thúc đẩy quan hệ chặt chẽ hơn giữa quốc gia nhỏ bé vùng Baltic này với Mỹ và các đồng minh.
