Iran tuyên bố đã hoàn tất việc lập danh sách các mục tiêu quân sự ở Vùng Vịnh và Israel, sẵn sàng kích hoạt nếu Mỹ có hành động quân sự chống lại nước này. Động thái này được xem là một phần trong chiến lược răn đe của Tehran giữa lúc Washington gia tăng áp lực lên chương trình hạt nhân và hoạt động tên lửa của Iran.
Theo truyền thông Iran, danh sách mục tiêu do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) xây dựng, bao gồm các căn cứ không quân, hải quân và hệ thống phòng thủ của Mỹ đóng tại các nước Arab vùng Vịnh như Qatar, Bahrain, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Ngoài ra, các mục tiêu ở Israel cũng được xác định, trong đó có trung tâm chỉ huy và các cơ sở hạ tầng quân sự trọng yếu.
Các nhà phân tích nhận định rằng việc Iran công khai danh sách mục tiêu là một thông điệp mang tính cảnh báo, gửi tới Mỹ và các đồng minh trong khu vực rằng không chỉ Israel mà cả các quốc gia vùng Vịnh có thể trở thành chiến trường nếu xung đột nổ ra. Điều này phản ánh sự thay đổi trong học thuyết quân sự của Tehran: từ phòng thủ sang chủ động răn đe.
Bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran
Trong những tuần gần đây, Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông, điều động thêm tàu sân bay và máy bay ném bom chiến lược đến khu vực nhằm đối phó với các cuộc tấn công của các lực lượng ủy nhiệm (proxy) Iran. Đáp lại, Iran nhiều lần cảnh báo sẽ đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào bằng vũ lực, không loại trừ các mục tiêu ngoài biên giới.
Gần đây, Mỹ đã thực hiện một loạt cuộc không kích nhằm vào các kho vũ khí và trung tâm chỉ huy của lực lượng dân quân ở Iraq và Syria, làm gia tăng lo ngại về một cuộc đối đầu trực tiếp. Tehran coi đây là hành động leo thang và tuyên bố sẽ đáp trả bằng các biện pháp quân sự cần thiết.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn lời một chỉ huy IRGC xác nhận rằng các đơn vị tên lửa đã được đặt trong tình trạng sẵn sàng, với các kế hoạch tác chiến được cập nhật cho nhiều kịch bản khác nhau. Iran đã tính toán kỹ lưỡng và nếu Mỹ vượt qua lằn ranh đỏ, họ sẽ phải đối mặt với hậu quả lớn.
Danh sách mục tiêu và năng lực tên lửa
Iran sở hữu một trong những kho tên lửa đạn đạo lớn nhất Trung Đông, với tầm bắn lên tới 2.000 km. Các hệ thống này có thể vươn tới hầu hết các mục tiêu ở Israel và các căn cứ Mỹ trong khu vực Vùng Vịnh. Theo các chuyên gia quân sự, Tehran đã phát triển các loại tên lửa có độ chính xác cao, có thể gây thiệt hại đáng kể cho các sân bay, trung tâm chỉ huy và kho xăng dầu.
Một số nguồn tin phương Tây ước tính Iran có hơn 3.000 tên lửa đạn đạo các loại. Con số này không được công bố chính thức, nhưng nó cho thấy năng lực răn đe đáng kể của Tehran. Ngoài ra, Iran còn phát triển máy bay không người lái (UAV) tự sản xuất, được sử dụng hiệu quả trong các cuộc tấn công trước đây vào các cơ sở quân sự ở Saudi Arabia và Mỹ.
Các mục tiêu trong danh sách có thể bao gồm các sân bay quân sự, trung tâm chỉ huy, hệ thống phòng thủ tên lửa và kho chứa nhiên liệu. Việc đưa các mục tiêu tại Vùng Vịnh vào danh sách đáp trả là một điểm đáng chú ý, vì nhiều quốc gia trong khu vực, dù có quan hệ phức tạp với Iran, vẫn là đồng minh của Mỹ và chứa các căn cứ quân sự lớn của Washington.
Israel trong tầm ngắm
Israel là mục tiêu quan trọng trong bất kỳ kế hoạch trả đũa nào của Iran. Tehran nhiều lần tuyên bố coi Israel là con rắn độc trong khu vực và là một phần của âm mưu chống lại Iran. Các quan chức Iran thường xuyên nhắc đến việc sẵn sàng tấn công Tel Aviv, Haifa và các cơ sở hạt nhân của Israel nếu bị đe dọa.
Trong những năm qua, Israel được cho là đã thực hiện nhiều chiến dịch phá hoại các cơ sở hạt nhân Iran, cũng như ám sát các nhà khoa học hàng đầu của Tehran. Đáp lại, Iran tìm cách tăng cường độ chính xác và số lượng tên lửa nhắm vào Israel. Sự hiện diện của Iron Dome và các hệ thống phòng thủ tên lửa tiên tiến có thể làm giảm hiệu quả, nhưng Iran tin rằng một cuộc tấn công với số lượng lớn tên lửa và UAV có thể áp đảo hệ thống phòng thủ.
Giới phân tích cho rằng danh sách mục tiêu ở Israel có thể bao gồm các trung tâm cảnh báo sớm, trạm radar và căn cứ của Lực lượng Không quân Israel. Một cuộc tấn công như vậy sẽ gây thiệt hại nặng nề và làm thay đổi cục diện trong khu vực.
Phản ứng từ Mỹ và cộng đồng quốc tế
Washington hiện chưa có phản hồi chính thức về tuyên bố của Iran. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ đã nhiều lần cảnh báo rằng họ sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công. Lầu Năm Góc cũng tăng cường khả năng phòng thủ cho các căn cứ ở vùng Vịnh, bao gồm việc triển khai hệ thống phòng thủ Patriot và THAAD.
Israel cũng không đứng ngoài cuộc. Thủ tướng Israel đã nhiều lần khẳng định sẽ tấn công phủ đầu vào Iran nếu cần thiết để ngăn chặn mối đe dọa hạt nhân. Việc Iran công bố danh sách mục tiêu được xem là động thái đáp trả các tuyên bố này.
Các nước trong khu vực, đặc biệt là Saudi Arabia và UAE, đã thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng, trong khi vẫn phải chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất. Họ lo ngại rằng một cuộc tấn công của Iran vào các căn cứ Mỹ trên lãnh thổ của họ sẽ kéo họ vào cuộc xung đột ngoài ý muốn.
Tác động đến an ninh Trung Đông
Việc Iran lên danh sách mục tiêu cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu quân sự lớn ở Trung Đông đang tăng lên. Các nhà phân tích cho rằng một cuộc tấn công trả đũa của Iran, dù nhỏ, cũng có thể gây ra phản ứng dây chuyền, dẫn đến một cuộc chiến tranh khu vực. Giá dầu và các thị trường tài chính có thể biến động mạnh nếu xung đột xảy ra.
Iran cũng có thể sử dụng các lực lượng ủy nhiệm tại Liban, Syria, Iraq và Yemen để tấn công đồng thời vào Israel và các đồng minh của Mỹ. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các hệ thống phòng thủ của Israel cũng như sự phối hợp an ninh giữa các nước vùng Vịnh.
Trong bối cảnh đó, các nỗ lực ngoại giao vẫn là lối thoát được nhiều bên ưa thích. Tuy nhiên, mỗi bên đều đưa ra các lằn ranh đỏ và tiếp tục gia tăng sức ép quân sự. Cộng đồng quốc tế đang đứng trước thách thức phải ngăn chặn một đòn tấn công phủ đầu từ bất kỳ phía nào.
Với tuyên bố mới nhất, Iran muốn thể hiện sự nghiêm túc trong các cảnh báo của mình. Các nhà hoạch định chính sách Mỹ sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra thêm các hành động quân sự, bởi hậu quả có thể lan rộng ngoài tầm kiểm soát.
