Bộ trưởng Hà Lan: Tiêm kích F-35 có thể bị bẻ khóa phần mềm như iPhone
Trong một tuyên bố gây chấn động, Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan Gijs Tuinman đã tiết lộ rằng phần mềm của tiêm kích tàng hình F-35 có thể bị "bẻ khóa" để chấp nhận các bản cập nhật từ bên thứ ba, tương tự như cách thức trên điện thoại iPhone. Phát biểu này được đưa ra trong cuộc phỏng vấn với đài BNR Nieuwsradio vào ngày 15/2, làm dấy lên nhiều câu hỏi về an ninh và khả năng kiểm soát đối với dòng máy bay chiến đấu hiện đại này.
Chi tiết về tuyên bố gây sốc
Ông Tuinman cho biết: "Tôi sẽ nói điều đáng lẽ không nên nói, đó là rằng quý vị có thể bẻ khóa chiếc F-35 giống như iPhone nếu muốn cập nhật phần mềm bằng mọi giá." Theo ông, "bộ não điện tử" của F-35, bao gồm các thành phần dựa trên nền tảng điện toán đám mây, có thể bị can thiệp để tiếp nhận bản cập nhật từ các nguồn bên ngoài. Tuy nhiên, bộ trưởng không cung cấp chi tiết cụ thể về quy trình này, khiến nhiều người suy đoán liệu đây là một lỗ hổng an ninh tiềm ẩn hay chỉ là biện pháp dự phòng trong trường hợp Mỹ áp đặt hạn chế lên các quốc gia vận hành.
Phản ứng từ các bên liên quan
Văn phòng Quản lý Chương trình F-35 (JPO) của Mỹ và nhà sản xuất Lockheed Martin hiện vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin này. Điều này càng làm tăng thêm sự hoài nghi xung quanh tính bảo mật của hệ thống phần mềm trên F-35. Mỹ vốn nổi tiếng với việc áp đặt nhiều giới hạn đặc thù đối với các quốc gia sử dụng F-35, đặc biệt là trong việc tự điều chỉnh phần mềm và các hệ thống mặt đất liên quan.
Vai trò của hệ thống ALIS/ODIN
Gần như toàn bộ tiêm kích F-35 hiện nay được cập nhật phần mềm thông qua nền tảng điện toán đám mây, ban đầu là Hệ thống thông tin hậu cần tự động (ALIS) và hiện đang chuyển đổi sang Mạng lưới tích hợp dữ liệu vận hành (ODIN) do những vấn đề dai dẳng. Hệ thống này đóng vai trò then chốt trong việc chia sẻ thông tin về hệ thống phòng không đối phương, dữ liệu tình báo, tầm hoạt động của cảm biến và vũ khí, cũng như chiến thuật hiệp đồng.
Tyler Rogoway, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhấn mạnh: "Đây là một trong những năng lực mạnh nhất của F-35. Nếu thiếu ALIS/ODIN, phi công và tiêm kích sẽ khó lòng tối ưu khả năng của mình, dễ bị đối phương bắn hạ hơn."
Lo ngại về "công tắc ẩn" và khả năng bẻ khóa
Năm ngoái, nhiều chuyên gia và cựu quan chức châu Âu đã bày tỏ lo ngại về khả năng phi đội F-35 được Mỹ bán kèm theo "công tắc ẩn", cho phép vô hiệu hóa từ xa. Lockheed Martin đã bác bỏ điều này, gọi đó là "tin đồn", trong khi một số quan chức NATO cũng khẳng định nghi vấn này không có cơ sở. Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự cho rằng Mỹ có thể sử dụng các biện pháp khác như đình chỉ hỗ trợ hậu cần, cắt quyền truy cập ALIS/ODIN để khiến F-35 ngừng hoạt động.
Joseph Trevithick, nhà phân tích của War Zone, nhận định việc bẻ khóa phần mềm F-35 và hệ thống ALIS/ODIN là khả thi về mặt kỹ thuật. Ông nêu quan điểm: "Câu hỏi lớn đặt ra là liệu quốc gia đó có thể tái lập toàn bộ hệ sinh thái hỗ trợ quá trình tác chiến của F-35 hay không."
Tóm lại, tuyên bố của Bộ trưởng Tuinman không chỉ làm nổi bật những thách thức an ninh trong công nghệ quân sự hiện đại mà còn phản ánh mối quan hệ phức tạp giữa các quốc gia vận hành và nhà cung cấp vũ khí. Sự việc này có thể thúc đẩy các cuộc thảo luận sâu hơn về tính độc lập và bảo mật trong lĩnh vực quốc phòng toàn cầu.
