Ba Lan đã nhận được 'đèn xanh' từ Mỹ để bắt đầu các cuộc đàm phán chi tiết về việc thiết lập căn cứ quân sự thường trực của Mỹ trên lãnh thổ Ba Lan. Thông tin này được Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz công bố ngày 19/6, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quan hệ đồng minh giữa Warsaw và Washington.
Theo Bộ trưởng Kosiniak-Kamysz, ông đã nhận được phản hồi tích cực từ phía Mỹ sau cuộc gặp với người đứng đầu Lầu Năm Góc, Pete Hegseth, bên lề hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng NATO tại Brussels, nhưng Washington vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
'Hôm qua… chúng tôi đã nhận được đèn xanh cho các cuộc đàm phán rất cụ thể', ông Kosiniak-Kamysz nói. 'Quyết định cuối cùng sẽ được nêu trong thỏa thuận, nhưng tiến trình này đã tiến triển rất xa trong một thời gian ngắn gần đây'.
Phản hồi này xuất phát từ bức thư Ba Lan gửi ngày 29/5, trong đó Warsaw đề nghị cho phép đặt căn cứ quân sự thường trực của Mỹ trên lãnh thổ của mình. Ông Kosiniak-Kamysz nhấn mạnh rằng Mỹ coi Ba Lan là 'đồng minh kiểu mẫu' và sẵn sàng xem xét đề nghị này, dù quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chi tiết của thỏa thuận tương lai.
Ba Lan từ lâu đã thúc đẩy sự hiện diện quân sự lâu dài của Mỹ trên lãnh thổ mình. Với vị trí nằm ở sườn phía Đông của NATO, giáp Ukraine đang xung đột và vùng Kaliningrad của Nga, Ba Lan coi đây là yếu tố then chốt để củng cố an ninh khu vực.
Hiện nay, lực lượng Mỹ tại Ba Lan chủ yếu hoạt động theo hình thức luân phiên. Một căn cứ thường trực sẽ thay đổi căn bản tình hình, tạo ra sự hiện diện ổn định và lâu dài, góp phần răn đe hiệu quả hơn trước các mối đe dọa.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk bày tỏ sự hài lòng lớn trước phản hồi 'nhanh chóng và tích cực' từ Washington. Ông cho biết không ngờ Mỹ lại phản hồi nhanh đến vậy và khẳng định Ba Lan đang đi đúng hướng. Việc có căn cứ thường trực sẽ 'thay đổi căn bản cảm giác an ninh' của đất nước.
Chính phủ Ba Lan cũng đã phê duyệt nghị quyết cho phép Bộ Quốc phòng Ba Lan khẩn trương chuẩn bị cơ sở hạ tầng, hậu cần và tài chính để đón nhận lực lượng thường trực.
Bối cảnh an ninh khu vực hiện nay rất phức tạp. Bộ trưởng Kosiniak-Kamysz chỉ ra các mối đe dọa như khiêu khích trên Biển Baltic, gián đoạn tín hiệu GPS, phá hoại và các hoạt động tình báo.
Ba Lan cam kết xây dựng quân đội lớn nhất châu Âu vào năm 2030, với chi tiêu quốc phòng đạt 5% GDP (khoảng 200 tỷ zloty, tương đương 47 tỷ Euro năm nay). Ông nhấn mạnh 3 trụ cột an ninh: xã hội mạnh, quân đội mạnh và liên minh mạnh.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xem xét lại việc triển khai quân Mỹ tại châu Âu và yêu cầu các đồng minh NATO tăng cường trách nhiệm. Bộ trưởng Hegseth ngày 18/6 tuyên bố rằng Washington sẽ tiến hành xem xét 6 tháng về lực lượng Mỹ ở châu Âu, một động thái có khả năng làm gia tăng lo ngại trong số các quốc gia sườn phía Đông.
Ba Lan hy vọng việc đề nghị xây căn cứ thường trực sẽ giúp neo giữ sự hiện diện của Mỹ, tránh bị ảnh hưởng bởi bất kỳ đợt rút quân nào. Gần đây, Mỹ đã từng tạm dừng triển khai lữ đoàn luân phiên tới Ba Lan nhưng sau đó cam kết bổ sung 5.000 quân.
Việc Ba Lan và Mỹ tiến hành phân tích chi tiết đề xuất là bước đi chiến lược quan trọng. Bộ trưởng Kosiniak-Kamysz khẳng định đây là 'lợi ích chiến lược quốc gia'. Nếu thành công, thỏa thuận sẽ củng cố đáng kể vị thế của Ba Lan trong NATO và góp phần tăng cường an ninh chung cho sườn Đông liên minh.
Minh Đức (Theo Kyiv Post, TVP World)
