Iran đóng cửa eo biển Hormuz vì cáo buộc vi phạm
Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbia của Iran ngày 20/6 tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với hoạt động hàng hải, với lý do các cuộc không kích của Israel vào Li Băng vi phạm biên bản ghi nhớ vừa ký với Mỹ.
“Trước việc Mỹ công khai vi phạm các cam kết liên quan đến điều khoản thứ nhất của biên bản ghi nhớ về chấm dứt xung đột, đồng thời trước những hành động vi phạm lệnh ngừng bắn liên tục của Israel tại miền nam Li Băng, chúng tôi tuyên bố eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa đối với hoạt động hàng hải”, tuyên bố của Bộ chỉ huy Khatam al-Anbia nêu rõ.
Đáp trả đầu tiên và cảnh báo tiếp theo
Cơ quan này nhấn mạnh đây là “bước đáp trả đầu tiên đối với hành vi không giữ lời hứa của đối phương”, đồng thời cảnh báo nếu các hành động thù địch tiếp diễn, những biện pháp tiếp theo sẽ được triển khai nhằm buộc đối phương tuân thủ cam kết.
Biên bản ghi nhớ Islamabad giữa Iran và Mỹ được ký vào những phút đầu ngày 18/6 bởi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump thông qua quy trình ký điện tử đồng thời, không tổ chức lễ ký trực tiếp.
Nội dung biên bản ghi nhớ Islamabad
Các quan chức Iran mô tả văn kiện này là khuôn khổ chính trị nhằm chấm dứt cuộc chiến với Mỹ - Israel, tạo nền tảng cho một thỏa thuận toàn diện trong tương lai. Biên bản được hoàn tất sau nhiều tuần đàm phán và được ký bằng tiếng Ba Tư và tiếng Anh.
Điều khoản thứ nhất quy định chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự giữa Iran, Mỹ và đồng minh trên mọi mặt trận, bao gồm Li Băng, đồng thời cam kết không tiến hành hành động quân sự hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong tương lai. Văn kiện cũng nhấn mạnh tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Li Băng.
Các cuộc đàm phán về thỏa thuận cuối cùng dự kiến hoàn tất trong tối đa 60 ngày và được kỳ vọng dẫn tới một nghị quyết có tính ràng buộc.
Cơ chế kinh tế và hạt nhân
Biên bản ghi nhớ thiết lập cơ chế kinh tế và hàng hải theo từng giai đoạn: Washington cam kết dỡ bỏ các hạn chế đối với Iran, bao gồm xuất khẩu dầu mỏ, giao dịch ngân hàng, bảo hiểm, vận tải, tiếp cận tài sản bị phong tỏa và chấm dứt phong tỏa hải quân theo lộ trình. Đổi lại, Iran cam kết tạo điều kiện cho hoạt động hàng hải thương mại an toàn qua vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, phối hợp với Oman và các quốc gia ven biển để xây dựng cơ chế hàng hải phù hợp luật pháp quốc tế.
Về hạt nhân, biên bản tái khẳng định Iran không theo đuổi vũ khí hạt nhân, mở ra kênh đàm phán về làm giàu uranium, dỡ bỏ trừng phạt và các thỏa thuận liên quan đến vật liệu hạt nhân đã được làm giàu dưới cơ chế hai bên thống nhất, có sự giám sát của IAEA.
Cả Mỹ và Israel chưa bình luận về tuyên bố mới nhất của Iran liên quan tới Hormuz, theo Tasnim.
