Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 26/6 tuyên bố Kiev đã đưa ra đề xuất cho cả các đối tác chủ chốt và những người bạn của Tổng thống Nga Vladimir Putin về khả năng tổ chức một cuộc gặp nhằm chấm dứt xung đột.
Đề xuất hòa bình của Ukraine
Phát biểu trong chuyến thăm Thụy Sĩ, ông Zelensky nói: “Ukraine đã đưa ra các đề xuất cho cả các đối tác chủ chốt và cho những người bạn của ông Tổng thống Nga Vladimir Putin. Chúng tôi đã nói rằng một cuộc gặp là điều khả thi và việc chấm dứt cuộc chiến này là điều khả thi. Nga phải thực hiện bước đi này hướng tới hòa bình”.
Nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh các “biện pháp trừng phạt tầm xa” và “biện pháp trừng phạt tầm trung” của nước này đang được thực thi đầy đủ, ẩn ý đề cập đến các cuộc tập kích gần đây vào lãnh thổ Nga. Trước đó, ngày 24/6, ông Zelensky tuyên bố nếu Ukraine nhận được những gì đã thảo luận với các đối tác tại hội nghị thượng đỉnh G7, các điều kiện sẽ được tạo ra để buộc Nga đàm phán hòa bình.
Gần đây, ông Zelensky liên tục đề nghị gặp trực tiếp Tổng thống Putin để chấm dứt hoàn toàn xung đột. Tuy nhiên, Điện Kremlin cho rằng cuộc gặp như vậy vào thời điểm này là không khả thi, song Nga vẫn sẵn sàng mời nhà lãnh đạo Ukraine đến Moscow đàm phán.
Phản ứng từ Nga và bất đồng Mỹ-Nga
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết Moscow sẵn sàng tái khởi động các cuộc đàm phán với Kiev từ thời điểm hai nước đã dừng lại trước đó. Trong khi đó, Tổng thống Putin ban đầu tuyên bố không có tiền đề cho đàm phán, nhưng vài giờ sau lại nói Moscow sẵn sàng đàm phán dựa trên các thỏa thuận đạt được tại Istanbul.
Các cuộc đàm phán Nga - Ukraine trì trệ trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, bên trung gian, bị phân tâm bởi cuộc chiến ở Iran. Giới chức Mỹ và Nga gần đây đưa ra diễn giải khác nhau về kết quả thảo luận giữa ông Trump và ông Putin tại hội nghị thượng đỉnh Anchorage (Alaska) tháng 8/2025 liên quan đến hướng giải quyết xung đột Ukraine.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định chưa có thỏa thuận nào được hoàn tất, chỉ có đề xuất chứ không phải thỏa thuận ràng buộc. Ông nói Mỹ sẵn sàng đóng vai trò xây dựng trong việc kết nối các bên, nhưng nhấn mạnh “vẫn không có thỏa thuận nào cả”.
Điện Kremlin bác bỏ tuyên bố từ phía Mỹ. Ngoại trưởng Lavrov nói: “Khi người đồng cấp của tôi nói rằng ở Alaska chỉ có các đề xuất chứ không có thỏa thuận, tôi tự hỏi chúng ta hiểu thế nào là một thỏa thuận”. Ông cho biết Washington đã trình bày các đề xuất giải quyết xung đột và Moscow đã chấp thuận. “Nếu một bên, trong trường hợp này là Mỹ, đặt các đề xuất lên bàn đàm phán, và bên còn lại bày tỏ sự đồng ý, thì việc nói rằng không có thỏa thuận nào nghe có vẻ không được lịch thiệp cho lắm”, ông nói thêm.
Theo ông Lavrov, Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff đã đến Moscow vài ngày trước hội nghị thượng đỉnh và chuyển giao cùng một kế hoạch giải quyết của Mỹ. Tại Anchorage, khi hai tổng thống ngồi xuống hội đàm, ông Putin bắt đầu liệt kê từng điểm trong các đề xuất của Mỹ. Sau mỗi điểm, trước sự chứng kiến của ông Trump và ông Rubio, ông đều hỏi ông Witkoff liệu mình có mô tả chính xác các ý tưởng được mang đến Moscow hay không. Ông Witkoff đã trả lời khẳng định cho từng câu hỏi.
Đầu tháng 6, ông Lavrov khẳng định Nga đã chấp thuận các đề xuất của Mỹ tại Alaska. Tuần này, ông cũng cho rằng hội nghị thượng đỉnh Alaska có thể đã được sử dụng để “câu giờ” cho Ukraine tái vũ trang, đồng thời lập luận Nga không còn coi phương Tây là bên trung gian đáng tin cậy trong bối cảnh chịu áp lực từ các lệnh trừng phạt.
Cuộc gặp kín Nga-Belarus
Trong diễn biến liên quan, ngày 26/6, Tổng thống Putin và người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko đã có cuộc gặp không được công bố trước tại dinh thự riêng của ông Putin ở Valdai, một địa điểm hiếm khi được sử dụng cho đàm phán nhà nước chính thức. Theo truyền thông, cuộc họp kín chỉ có hai nhà lãnh đạo và kéo dài hơn 4 giờ.
Điện Kremlin xác nhận sau khi cuộc hội đàm kết thúc. Người phát ngôn Dmitry Peskov cho biết các cuộc thảo luận tập trung vào chương trình nghị sự của Nhà nước Liên minh (Nga và Belarus), hợp tác kinh tế - thương mại và an ninh khu vực, nhưng sẽ không có tuyên bố chính thức nào được đưa ra.
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Zelensky đưa ra “tối hậu thư” cho Minsk, giữa lúc có đồn đoán Nga có thể mở mặt trận thứ hai từ Belarus. Ông Zelensky đưa ra thời hạn 7 ngày (kể từ 19/6) cho Belarus để dỡ bỏ các trạm lặp tín hiệu được cho là dùng để dẫn đường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga. Ông nêu rõ nếu Belarus không đáp ứng, họ sẽ phải đối mặt với hành động quân sự trực tiếp từ Ukraine. Các báo cáo tình báo sau đó xác nhận rằng các thiết bị dẫn đường chuyên dụng đã ngừng hoạt động vào ngày 22/6, trước khi thời hạn kết thúc.
Về phần mình, ông Lukashenko khẳng định Minsk giữ lập trường “hòa bình” đối với Ukraine, ngay cả khi ông cảnh báo rằng tính chất của cuộc chiến sẽ thay đổi ngay lập tức nếu Kiev cố gắng kéo Belarus vào vòng chiến sự.
