Sáng 4/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu Quốc hội đơn vị bầu cử số 1 thành phố Hà Nội đã có buổi tiếp xúc với cử tri tại 10 phường: Ô Chợ Dừa, Ba Đình, Ngọc Hà, Giảng Võ, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Kim Liên, Láng, Cửa Nam và Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Giảm áp lực thi cử cho học sinh
Tại buổi gặp gỡ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu Quốc hội đã lắng nghe và đối thoại về những vấn đề dân sinh bức thiết, đặc biệt tập trung vào hai lĩnh vực: giáo dục và an toàn thực phẩm.
Về giáo dục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết Hà Nội hiện thiếu khoảng 1.000 trường học. Dân số Thủ đô hơn 9 triệu người, trong đó số cử tri đi bầu khoảng 6 triệu, còn hơn 3 triệu người dưới 18 tuổi là học sinh. Ông nhấn mạnh: "Tỉ lệ 1/3 dân số Hà Nội là học sinh, xã hội phải quan tâm, chăm lo vì đó là thế hệ tương lai của đất nước. Phải đủ trường, đủ thầy cho các cháu đi học".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ ra rằng thực tế thiếu trường, thiếu thầy dẫn đến việc thi tuyển để loại học sinh, trong khi chủ trương là phổ cập giáo dục từ mầm non đến hết lớp 12. Ông khẳng định: "Học thì phải thi, nhưng thi không phải giải pháp để loại các cháu ra khỏi trường, mà để đánh giá chất lượng dạy và học". Ông dẫn chứng kỳ thi vào lớp 10 hiện căng thẳng hơn cả thi đại học, gây áp lực nặng nề cho học sinh, phụ huynh và giáo viên.
Ông yêu cầu có giải pháp để không tạo áp lực cho học sinh và gia đình, tránh tình trạng mỗi mùa thi lại căng thẳng, thậm chí tiêu cực. Nếu đủ trường, đủ lớp sẽ giải quyết được nhiều bất cập. Chính quyền cần chủ động dựa trên dữ liệu dân cư để nắm số trẻ đến tuổi vào lớp 1 hay học sinh lớp 9 hàng năm, từ đó chuẩn bị trường lớp.
Bên cạnh đầu tư xây dựng trường lớp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng không thể cố định biên chế giáo viên; số giáo viên cần linh hoạt theo số học sinh. Hà Nội hiện có 60% trường công lập và 40% trường tư thục. Ông khuyến khích phát triển trường tư thục để mọi học sinh đều có chỗ học, tránh tình trạng học sinh 13-14 tuổi thất nghiệp dẫn đến các vấn đề xã hội.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hà Nội làm gương, ưu tiên chuyển đổi cơ sở vật chất, nhà đất dôi dư thành trường học, trạm y tế. Ông cũng đề xuất tách bạch chức năng giáo dục với dịch vụ trong trường học. Việc tổ chức bữa ăn học đường nên giao cho doanh nghiệp chuyên nghiệp, được kiểm soát chất lượng chặt chẽ, thay vì để giáo viên kiêm nhiệm. "Thầy cô phải tập trung vào chuyên môn giảng dạy. Những việc như tổ chức suất ăn cần có đơn vị chuyên nghiệp, có trách nhiệm và tiêu chuẩn rõ ràng", ông nêu rõ.
Siết chặt an toàn thực phẩm
Về an toàn thực phẩm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thẳng thắn chỉ ra tình trạng "phân mảnh trách nhiệm" trong quản lý. "Hiện có nhiều bộ cùng quản lý nhưng không rõ ai chịu trách nhiệm cuối cùng. Không thể để tình trạng cắt khúc như vậy", ông nói. Theo định hướng mới, Bộ Y tế sẽ là cơ quan chịu trách nhiệm chính, quản lý xuyên suốt từ kiểm soát chất lượng đến tác động sức khỏe người dân, các bộ ngành khác phối hợp.
Đặc biệt, thực phẩm quanh trường học được đặt ở mức cảnh báo cao. Những hàng quán giá rẻ, không kiểm soát chất lượng vẫn tồn tại, ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh. Ông cảnh báo thực phẩm cận hạn sử dụng, không vi phạm khi nhập nhưng khi bán ra gây nguy hại. Ông yêu cầu chính quyền cơ sở kiểm soát chặt khu vực cổng trường, không để kinh doanh thực phẩm kém chất lượng. Nhà trường cũng không thể đứng ngoài trách nhiệm. "Không thể vì lợi ích trước mắt mà đánh đổi sức khỏe của trẻ em", ông nhấn mạnh.
Liên quan đến chăm sóc sức khỏe, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần tính toán định mức bác sĩ trên số dân, ví dụ 500 hay 1.000 người dân có một bác sĩ. Mô hình bác sĩ gia đình và sổ sức khỏe điện tử rất quan trọng để theo dõi lịch sử bệnh lý, tránh tình trạng mỗi lần khám lại một sổ y tế khác nhau. "Trạm y tế phường trở nên vô cùng quan trọng, khám sức khỏe định kỳ cũng ở đó. Tôi chưa nhận được báo cáo của Hà Nội, nhưng TP.HCM khám thử một số nơi thì 30% số người có bệnh mà không biết, thậm chí có cả ung thư mới phát hiện", ông nói.
Ông cũng lưu ý phát triển bệnh viện lão khoa và nhi khoa, chủ động tiêm chủng vaccine để "thanh toán dứt điểm" các bệnh truyền nhiễm như lao, sốt xuất huyết, tránh bùng phát tốn kém.
Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa tại Hà Nội
Liên quan đến mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết sau khoảng 10 tháng hoạt động, mô hình mới đã hoàn thành khối lượng công việc lớn, ổn định và nâng cao đời sống nhân dân. Bộ Chính trị, Ban Bí thư sẽ tổ chức sơ kết 1 năm thực hiện mô hình chính quyền 3 cấp vào ngày 1/7/2026. Trung ương xác định năm 2026 là năm của bộ máy chính quyền cấp cơ sở.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi ý xây dựng xã/phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn Thủ đô. Ông nêu mục tiêu đến năm 2045 đất nước phát triển, người dân có thu nhập cao, kết thúc thời kỳ quá độ. Ông đề xuất xây dựng thử một phường, một xã xã hội chủ nghĩa để rút kinh nghiệm mô hình, cuộc sống người dân, thỏa mãn các nhu cầu. "Nếu được thì cải tạo, xây dựng, phát triển một phường tiên tiến có sẵn. Mô hình xã hội chủ nghĩa thế nào, cuộc sống người dân được chăm lo thế nào, các cháu được đi học, chăm sóc sức khỏe, đi lại, môi trường, an toàn, văn minh thế nào", ông nói.
Nếu không chọn phường, xã có sẵn, ông đề xuất xây dựng một phường mới với quy mô dân số 500.000 đến 1 triệu người, hoàn toàn mới từ hạ tầng ngầm đến đô thị, trường học thông minh. Đồng thời, cần xây dựng một xã nông thôn xã hội chủ nghĩa với sản xuất tự động hóa, đời sống người dân hiện đại.
Ông nhấn mạnh: "Làm thử đi để người dân cảm nhận được. Nay mai ta thấy mẫu mực là như thế, cứ thế phấn đấu vươn lên. Nếu chỗ nào chưa đạt yêu cầu thì chỉnh trang lại, xây dựng lại". Với tốc độ phát triển hiện nay, ông tin Hà Nội thí điểm và làm được mô hình này. "Nếu Hà Nội làm được, Thủ đô không chỉ phát triển nhanh hơn, hiện đại hơn mà còn trở thành đô thị đáng sống, nhân văn, văn minh, xứng đáng vai trò trái tim của cả nước, nơi hội tụ niềm tin, trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng phát triển của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn mới", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
