Huyền thoại tình báo Tư Cang ở tuổi 98: Lá phiếu đầu tiên và hành trình trọn thế kỷ
Trong căn nhà nhỏ yên tĩnh tại phường Thạnh Mỹ Tây, Thành phố Hồ Chí Minh, buổi chiều lặng gió như hòa vào không khí trang nghiêm. Đại tá Nguyễn Văn Tàu, huyền thoại tình báo với biệt danh Tư Cang, năm nay đã 98 tuổi, ngồi bên chiếc bàn gỗ cũ kỹ đã đồng hành cùng ông qua nhiều thập niên. Ánh sáng dịu nhẹ từ khung cửa sổ chiếu xuống, làm nổi bật tấm phiếu cử tri vừa được trao tận tay. Đôi bàn tay run run vì tuổi tác của ông cầm lấy tờ giấy nhỏ, những ngón tay chậm rãi vuốt nhẹ, như đang chạm vào một ký ức xa xôi mà sâu đậm. “Lần này tôi vẫn đi bỏ phiếu!” – lời khẳng định đầy kiên định vang lên, thể hiện tinh thần trách nhiệm của một người đã đi qua gần trọn một thế kỷ lịch sử đất nước.
Mùa xuân độc lập và ký ức không phai
Với Đại tá Tư Cang, mỗi lần tham gia bầu cử lại gợi nhớ về lá phiếu đầu tiên của ông vào năm 1946, khi chàng trai vừa tròn 18 tuổi trong cuộc tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ký ức ấy không bắt đầu từ phòng bỏ phiếu, mà từ một buổi diễn thuyết đầy cảm hứng. Năm đó, không khí chuẩn bị cho sự kiện trọng đại lan tỏa khắp các làng xã, và ở vùng quê thuộc Bà Rịa - Vũng Tàu, tin tức về buổi vận động đã thu hút đông đảo người dân.
Giữa sân rộng của làng, một bục gỗ đơn sơ được dựng lên, và trên đó là nhà hoạt động cách mạng Dương Bạch Mai – một cộng sự thân cận của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chàng trai Tư Cang đứng giữa đám đông, lắng nghe giọng nói sang sảng, rõ ràng vang khắp không gian. “Ông Dương Bạch Mai không nói về bầu cử một cách khô khan, mà ông nói về đất nước, về lòng yêu nước”, ông Tư Cang nhớ lại. Bài diễn thuyết nhắc nhở về Bản Tuyên ngôn Độc lập và thách thức mà nền độc lập non trẻ đang đối mặt, đồng thời nhấn mạnh rằng chính quyền phải do nhân dân lựa chọn.
Ngày 6 tháng 1 năm 1946, cuộc tổng tuyển cử chính thức diễn ra trong không khí trang nghiêm và rộn ràng. Người dân đến điểm bỏ phiếu từ sớm, mặc những bộ quần áo đẹp nhất, và lá cờ đỏ được treo cao. Khi đến lượt mình, chàng trai 18 tuổi Tư Cang bước vào nơi bỏ phiếu với cảm giác hồi hộp lẫn tự hào. Trong danh sách ứng cử viên có tên Dương Bạch Mai, và ông đã không ngần ngại bỏ phiếu cho vị diễn giả đã lay động lòng người. “Lúc đó tôi cảm thấy mình thật sự là người chủ của đất nước”, ông chia sẻ, khẳng định ý nghĩa sâu sắc của khoảnh khắc đó.
Hành trình từ lá phiếu đến huyền thoại tình báo
Sau cuộc tổng tuyển cử, cuộc đời của Tư Cang không còn bình lặng. Những lời nói của Dương Bạch Mai về trách nhiệm với đất nước đã thúc đẩy chàng trai trẻ bước vào con đường cách mạng. Ban đầu, ông tham gia các hoạt động địa phương như làm liên lạc và chuyển tài liệu, dần dần trưởng thành trong môi trường đầy hiểm nguy của thời chiến.
Về sau, ông trở thành một nhân vật then chốt trong lực lượng tình báo cách mạng miền Nam, đảm nhận vai trò Cụm trưởng Cụm tình báo H.63 huyền thoại. Công việc của ông đòi hỏi sự thầm lặng và mạo hiểm, sống giữa lòng địch, xây dựng mạng lưới và thu thập thông tin quan trọng. “Thời đó ai cũng nghĩ đơn giản lắm”, ông tâm sự, “Đất nước mình đã giành được độc lập thì mình phải góp phần giữ lấy nó”. Suốt quãng đời hoạt động, ông chưa từng dao động trước lý tưởng đã chọn, minh chứng cho sự kiên trung và dũng cảm.
Tám thập kỷ và một niềm tin bền vững
Giờ đây, ở tuổi 98, Đại tá Tư Cang vẫn giữ thói quen theo dõi các kỳ bầu cử và háo hức chờ ngày được tự tay bỏ phiếu. Tấm thẻ cử tri mới nhắc ông nhớ về buổi diễn thuyết năm xưa, nơi khởi nguồn cho hành trình dài gần một thế kỷ gắn bó với vận mệnh đất nước. Ở quê nhà Bà Rịa, tên của Dương Bạch Mai được đặt cho Trường THPT Dương Bạch Mai, như một lời tri ân đến người đã góp phần vận động nhân dân trong cuộc tổng tuyển cử đầu tiên.
Chiều muộn, ánh nắng nghiêng qua khung cửa, ông Tư Cang cầm tấm thẻ cử tri lên và ngắm nhìn thật lâu. Tám mươi năm trước, ông cũng từng cầm một tờ giấy nhỏ tương tự, không ngờ rằng nó sẽ mở ra một hành trình đầy ý nghĩa. Lá phiếu nhỏ bé ấy không chỉ là một hành động dân chủ, mà còn là biểu tượng của cả một đời người dấn thân vì lý tưởng cách mạng và tình yêu quê hương.
