Trong nhiều năm qua, thị trường xe điện Trung Quốc nổi tiếng là chiến trường khốc liệt của các cuộc chiến giảm giá, nơi các nhà sản xuất liên tục hạ giá bán để giành thị phần, bất chấp biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp. Tuy nhiên, đến tháng 5 năm 2026, cục diện này đã đảo chiều ngoạn mục khi hơn 15 hãng xe năng lượng mới (NEV) đồng loạt thông báo tăng giá chỉ trong vòng chưa đầy một tháng.
Làn sóng tăng giá từ các ông lớn
Theo thông tin từ Jiemian News, một trong những tờ báo kinh tế uy tín hàng đầu tại Trung Quốc, danh sách các thương hiệu điều chỉnh giá bao gồm nhiều cái tên đình đám như BYD, Xiaomi, cũng như các liên doanh quốc tế đang hoạt động tại thị trường này.
Động thái đáng chú ý nhất đến từ BYD, nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới. Vào ngày 28 tháng 4, hãng thông báo rằng gói hỗ trợ lái thông minh “God’s Eye B” sử dụng cảm biến LiDAR dành cho các dòng xe Dynasty, Ocean và Fangchengbao sẽ tăng giá từ 9.900 nhân dân tệ lên 12.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 43 triệu đồng Việt Nam), có hiệu lực từ ngày 1 tháng 5 năm 2026.
Ngay sau đó, thương hiệu Changan Nevo xác nhận phiên bản Q07 SDA Intelligent Laser Edition sản xuất sau ngày 7 tháng 5 sẽ tăng thêm 3.000 nhân dân tệ. Trong cùng thời gian, GAC Group điều chỉnh giá nhiều mẫu xe thuộc thương hiệu Aion với mức tăng dao động từ 3.000 đến 6.000 nhân dân tệ.
Ở phân khúc xe điện công nghệ cao, mẫu SU7 của Xiaomi cũng không nằm ngoài xu hướng. Chỉ sau một thời gian ngắn kể từ khi ra mắt vào tháng 3, cả ba phiên bản Standard, Pro và Max đều tăng thêm 4.000 nhân dân tệ (khoảng 600 đô la Mỹ).
Không chỉ các hãng nội địa, nhiều liên doanh quốc tế cũng buộc phải điều chỉnh giá bán. Dòng xe ID. của Volkswagen tăng từ 4.000 đến 7.000 nhân dân tệ tùy phiên bản, trong khi mẫu bZ4X của Toyota tăng thêm khoảng 6.000 nhân dân tệ.
Trước đó, thị trường từng xuất hiện tin đồn Tesla sẽ tăng mạnh giá bán Model Y tại Trung Quốc, với mức tăng lên tới 20.000 nhân dân tệ cho phiên bản Performance. Tuy nhiên, Tesla China đã chính thức bác bỏ thông tin này vào ngày 15 tháng 5 và gọi đây là “tin giả”. Dù vậy, hãng vẫn âm thầm điều chỉnh các chính sách tài chính theo hướng khiến chi phí sở hữu xe thực tế cao hơn. Chương trình vay ưu đãi lãi suất thấp kéo dài 7 năm đã hết hiệu lực từ cuối tháng 4, thay vào đó là gói vay mới với thời hạn 5 năm nhưng yêu cầu lãi suất và khoản thanh toán cuối kỳ cao hơn.
Các hãng xe điện cao cấp khác như Zeekr hay Avatr cũng bắt đầu cắt giảm các chương trình vay không lãi suất từng được dùng để kích cầu trong giai đoạn cạnh tranh khốc liệt trước đây.
Nguyên nhân sâu xa: Khủng hoảng chi phí chuỗi cung ứng
Theo giới phân tích, nguyên nhân cốt lõi của đợt tăng giá lần này nằm ở cuộc khủng hoảng chi phí chuỗi cung ứng đang lan rộng trong ngành công nghiệp xe điện.
Giá pin lithium tăng gấp ba
Giá lithium carbonate cấp pin, nguyên liệu quan trọng nhất trong sản xuất pin xe điện, đã tăng phi mã chỉ trong chưa đầy một năm. Vào tháng 7 năm 2025, giá mặt hàng này chỉ ở mức khoảng 75.000 nhân dân tệ mỗi tấn, nhưng đến giữa tháng 5 năm 2026, giá hợp đồng tương lai đã lên gần 194.000 nhân dân tệ mỗi tấn, tương đương gần gấp ba lần.
Chip nhớ tăng giá chóng mặt
Bên cạnh pin, ngành xe điện còn chịu thêm sức ép lớn từ thị trường chip bán dẫn. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh khiến nhiều nhà sản xuất chip chuyển ưu tiên sang các máy chủ AI, dẫn tới nguồn cung chip nhớ dành cho ô tô bị thu hẹp nghiêm trọng. Trong ba tháng gần đây, giá chip nhớ dùng cho xe hơi đã tăng khoảng 180%, riêng dòng bộ nhớ DDR5 cao cấp thậm chí tăng hơn 300%. Theo ước tính của UBS được truyền thông Trung Quốc dẫn lại, riêng chi phí chip đã khiến giá thành một mẫu xe thông minh tăng thêm từ 3.000 đến 7.000 nhân dân tệ.
Giá kim loại công nghiệp leo thang
Ngoài pin và chip, giá các kim loại công nghiệp quan trọng như nhôm và đồng cũng leo lên mức cao mới. Giá nhôm hiện vượt 25.000 nhân dân tệ mỗi tấn, trong khi đồng đã chạm mốc 100.000 nhân dân tệ mỗi tấn. Điều này khiến chi phí nguyên liệu cho một mẫu xe điện cỡ trung tăng thêm khoảng 1.800 nhân dân tệ.
Áp lực lên ngành ô tô Trung Quốc
Áp lực chi phí xuất hiện trong bối cảnh ngành ô tô Trung Quốc vốn đã kiệt sức sau nhiều năm chạy đua giảm giá để giành khách hàng. Dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc cho thấy biên lợi nhuận toàn ngành trong quý I năm 2026 chỉ còn 3,2%. Thậm chí giai đoạn tháng 1-2 ghi nhận mức thấp nhất trong vòng một thập kỷ, chỉ đạt 2,9%. Tổng lợi nhuận của toàn ngành ô tô Trung Quốc trong quý đầu năm 2026 giảm 18% so với cùng kỳ, xuống còn khoảng 78,4 tỷ nhân dân tệ.
Ông Cui Dongshu, Tổng thư ký Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, cho biết các hãng xe điện cao cấp với biên lợi nhuận trên 20% vẫn có khả năng chống chịu tương đối tốt trước biến động chi phí. Tuy nhiên, nhiều hãng xe tầm trung và giá rẻ đang hoạt động sát ngưỡng hòa vốn và chịu áp lực cực lớn. Theo các nguồn tin trong ngành, nhiều thương hiệu khác như Leapmotor cũng đang cân nhắc điều chỉnh giá bán trong thời gian tới.
Dù khả năng toàn bộ thị trường cùng tăng giá đồng loạt vẫn còn thấp do cạnh tranh quá khốc liệt, giới chuyên gia nhận định giai đoạn “đốt tiền” để giảm giá mạnh có thể đã đi tới hồi kết. Thay vào đó, thị trường xe điện Trung Quốc đang bước sang thời kỳ mới, nơi chi phí nguyên liệu và công nghệ sẽ quyết định mặt bằng giá bán trong tương lai.
