Bộ Y tế vừa có văn bản giải trình, tiếp thu ý kiến trong quá trình xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) nhằm hoàn thiện quy định pháp luật phù hợp với thực tiễn quản lý và sự phát triển của thị trường.
Bộ Công an đề xuất siết quản lý thực phẩm online
Góp ý vào dự thảo, Bộ Công an cho biết các hành vi vi phạm trong lĩnh vực này đang gia tăng với phương thức, thủ đoạn tinh vi, gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe cộng đồng.
Các đối tượng lợi dụng kẽ hở về cơ chế hậu kiểm, sự chồng chéo trong quản lý giữa các bộ, ngành và thiếu đồng bộ quy định về thương mại điện tử để thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, việc sửa đổi Luật cần đặt mục tiêu không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp mà phải bịt kín lỗ hổng pháp lý, đặc biệt trong khâu tự công bố sản phẩm và quản lý nguyên liệu đầu vào.
Bộ Công an đề xuất xác thực danh tính người bán thực phẩm trên mạng, đồng thời tăng trách nhiệm của sàn thương mại điện tử trong kiểm soát vi phạm. Về quản lý an toàn thực phẩm trên không gian mạng, Bộ Công an cho rằng hồ sơ dự thảo mới chỉ tập trung vào quảng cáo sản phẩm, trong khi tội phạm có xu hướng chuyển hướng tiêu thụ hàng giả, hàng kém chất lượng qua các sàn thương mại điện tử, bán hàng trực tuyến trên Facebook, TikTok.
Trách nhiệm của sàn TMĐT và mạng xã hội
Luật cần quy định trách nhiệm của sàn thương mại điện tử và mạng xã hội trong việc xác thực danh tính người bán thực phẩm, gỡ bỏ sản phẩm bị cảnh báo, lưu trữ và cung cấp dữ liệu giao dịch cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi có yêu cầu.
Bộ Công an cũng chỉ ra rằng Luật An toàn thực phẩm hiện hành chủ yếu kiểm soát chất lượng, điều kiện sản xuất từng sản phẩm, từng cơ sở riêng lẻ, chưa điều chỉnh đầy đủ an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng, chưa đảm bảo sự ổn định liên tục, không bị phá hoại, thao túng hay tấn công có chủ đích đối với hệ thống thực phẩm quốc gia.
Chưa có quy định tương xứng về bảo vệ cơ sở dữ liệu an toàn thực phẩm. Dưới góc nhìn an ninh, thực phẩm có nguy cơ bị lợi dụng để khủng bố, ví dụ tấn công bếp ăn tập thể nhằm kích động, gây hoảng loạn. Do vậy, cần coi dữ liệu an toàn thực phẩm là tài sản chiến lược.
Bộ Công an đề xuất bổ sung tiêu chí xác định hành vi xâm phạm an toàn thực phẩm ở mức độ nguy hiểm để làm căn cứ xử lý hình sự, ví dụ: hành vi cố ý sử dụng chất cấm, chất độc hại phải bị xử lý ngay cả khi chưa gây ra hậu quả.
Phản hồi của Bộ Y tế
Về vấn đề này, Bộ Y tế cho biết sẽ đưa vào dự thảo Luật các quy định về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ thương mại điện tử. Cụ thể, xây dựng cơ chế kiểm duyệt, yêu cầu người bán cung cấp và công khai giấy tờ pháp lý về sản phẩm; hợp tác với cơ quan quản lý nhà nước, kịp thời gỡ bỏ sản phẩm vi phạm; chịu trách nhiệm liên đới nếu không thực hiện kiểm duyệt cần thiết, để xảy ra sự cố về an toàn thực phẩm gây thiệt hại cho người tiêu dùng; cung cấp thông tin, dữ liệu giao dịch cho cơ quan nhà nước khi có yêu cầu.
Đặc biệt, Bộ Y tế dự kiến bổ sung quy định về trách nhiệm liên đới của đơn vị cung cấp dịch vụ thương mại điện tử nếu không thực hiện đầy đủ các biện pháp kiểm duyệt cần thiết, dẫn đến sự cố về an toàn thực phẩm gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp vận hành sàn thương mại điện tử sẽ có trách nhiệm cung cấp thông tin và dữ liệu giao dịch cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi được yêu cầu phục vụ thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.
