Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (ASEAN Future Forum – AFF) sẽ diễn ra trong hai ngày 9 và 10/6 tại Hà Nội, với chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng và Phát triển lấy người dân làm trung tâm". Nhân dịp này, ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao đã có cuộc trao đổi với báo chí về ý nghĩa, trọng tâm và kỳ vọng đối với Diễn đàn năm nay.
Chủ đề phản ánh ưu tiên cốt lõi của ASEAN
Ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết, chủ đề năm nay phản ánh đúng những ưu tiên cốt lõi mà ASEAN và cả khu vực đang theo đuổi. Hòa bình là điều kiện tiên quyết cho phát triển; thịnh vượng là mục tiêu chung của mọi quốc gia thành viên; còn việc đặt người dân ở vị trí trung tâm chính là tinh thần xuyên suốt của Cộng đồng ASEAN. Tương lai của khu vực không thể được định hình nếu thiếu sự tham gia của chính người dân – những người vừa là chủ thể, vừa là người thụ hưởng của tiến trình hợp tác. Vì vậy, Diễn đàn năm nay được thiết kế như một không gian đối thoại mở và rộng rãi, nơi không chỉ có các nhà lãnh đạo, mà còn có học giả, doanh nghiệp, giới trẻ, tổ chức xã hội và đại diện các chính đảng, các địa phương cùng góp tiếng nói.
Nối tiếp tinh thần tại Đối thoại Shangri-La
Tại Đối thoại Shangri-La 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh sự cần thiết kiến tạo một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và lấy ASEAN làm trung tâm. Ông Nguyễn Mạnh Cường cho rằng, AFF 2026 chính là sự nối tiếp và cụ thể hóa tinh thần đó ở cấp độ đối thoại khu vực. Diễn đàn là nơi ASEAN và các đối tác cùng bàn cách giữ vững vị thế của khối trong một môi trường chiến lược nhiều biến động – để mọi sáng kiến, mọi cơ chế mới đều bổ trợ cho nhau và không làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN. Việc Việt Nam khởi xướng và kiên trì tổ chức một diễn đàn như AFF thể hiện rõ tinh thần một thành viên tích cực, có trách nhiệm.
Tự cường thông qua hợp tác
Tự cường là một từ khóa nổi bật của Diễn đàn. Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh rằng tự cường không đồng nghĩa với khép kín hay tự lực một mình. Với các quốc gia vừa và nhỏ, và với cả một khu vực như ASEAN, tự cường thực sự đạt được thông qua hợp tác. Một quốc gia co mình lại không trở nên an toàn hơn, mà chỉ dễ bị bỏ qua. Sức mạnh bền vững không đến từ sự biệt lập, mà đến từ việc trở thành một mắt xích không thể thiếu trong nhiều mạng lưới hợp tác cùng lúc. Khi các thành viên gắn kết, sẻ chia nguồn lực, kết nối hạ tầng và phối hợp chính sách, mỗi nước đều trở nên vững vàng hơn, và cả cộng đồng cũng vậy. Tinh thần đó thể hiện rõ trong các phiên thảo luận năm nay, từ đoàn kết nội khối, phòng ngừa xung đột, quản trị trí tuệ nhân tạo đến an ninh năng lượng. Điều chúng tôi tâm huyết là đưa những vấn đề vĩ mô đến gần hơn với đời sống người dân: hướng tới cách tiếp cận "AI vì con người" và thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Thành phần mới và hoạt động bên lề
Năm nay, bốn Thủ tướng Chính phủ các nước thành viên ASEAN sẽ tham dự và thăm chính thức Việt Nam, gồm Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão. Về thành phần tham dự, lần đầu tiên AFF có một phiên thảo luận dành riêng cho hợp tác giữa các chính đảng ở Đông Nam Á và Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN do Thành phố Hà Nội chủ trì. Cùng với chuỗi hoạt động bên lề về tiểu vùng Mekong, thanh niên Đông Nam Á và quản trị trí tuệ nhân tạo, sự góp mặt của các chính đảng, các thành phố, giới trẻ và doanh nghiệp cho thấy AFF thực sự là một diễn đàn rộng mở.
Kỳ vọng vào Diễn đàn
Diễn đàn Tương lai ASEAN là sáng kiến của Việt Nam, được công bố tại Hội nghị Cấp cao ASEAN năm 2023. Qua hai kỳ tổ chức năm 2024 và 2025, nhiều ý tưởng, sáng kiến từ Diễn đàn đã được tiếp thu, phản ánh trong văn kiện của các Hội nghị Cấp cao ASEAN. Năm nay, Diễn đàn diễn ra đúng vào thời điểm ASEAN đang triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Đây cũng là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp. Chúng tôi kỳ vọng AFF 2026 sẽ đóng góp thêm nhiều góc nhìn, sáng kiến và khuyến nghị chính sách thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
