Bộ Công an đã công bố tổng hợp ý kiến và tiếp thu giải trình về dự thảo Nghị định quy định thiết bị giám sát hành trình và ghi nhận hình ảnh người lái xe, khoang chở khách. Theo đó, một đề xuất đáng chú ý từ Tập đoàn Vingroup là khuyến khích lắp camera ghi hình toàn bộ bên trong xe kinh doanh vận tải dưới 8 chỗ, bao gồm cả hành khách.
Rủi ro từ xe dưới 8 chỗ
Dự thảo hiện tại quy định xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ phải lắp thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe. Riêng xe từ 8 chỗ trở lên phải lắp thêm thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách. Tuy nhiên, Vingroup – Công ty CP cho rằng nhóm xe dưới 8 chỗ có tần suất giao dịch lớn, chủ yếu giữa người không quen biết, số lượng hành khách thường chỉ 1-2 người, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an ninh như tranh chấp cước phí, quấy rối, trộm cắp, tai nạn. Thiếu dữ liệu hình ảnh sẽ gây khó khăn cho giải quyết và điều tra.
Đề xuất khuyến khích, không bắt buộc
Hiện nhiều doanh nghiệp đã chủ động lắp đặt nhưng gặp khó khăn do chưa có cơ chế định hướng, nhất là về sự đồng ý của khách hàng với hoạt động ghi âm, ghi hình. Vingroup đề xuất bổ sung quy định khuyến khích xe dưới 8 chỗ lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe có thể ghi hình toàn bộ bên trong, kèm áp dụng quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân trong trường hợp không cần sự đồng ý của chủ thể.
Bộ Công an tiếp thu và chỉnh lý dự thảo theo hướng tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện hạ tầng và tài chính được lắp, truyền dữ liệu thiết bị ghi nhận hình ảnh theo quy chuẩn.
Lo ngại về quyền riêng tư
Cả nước hiện có khoảng 121.000 xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên và 300.000 xe dưới 8 chỗ. Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, nhận xét hai loại phương tiện có sự chênh lệch về số lượng hành khách và "tính công cộng". Theo ông, xe dưới 8 chỗ có tính công cộng thấp hơn, việc lắp camera ghi hình toàn bộ bên trong sẽ tác động trực tiếp đến quyền hình ảnh. Ông ủng hộ hướng tiếp thu của Bộ Công an, chỉ khuyến khích với đơn vị có nhu cầu, không bắt buộc đại trà, đồng thời phải quy định chặt chẽ khâu lưu trữ, xử lý dữ liệu.
Kiến nghị từ luật sư
Luật sư Nguyễn Thị Thúy, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, cho rằng camera giúp ngăn ngừa và xử lý sự cố, nhưng hình ảnh hành khách là dữ liệu cá nhân nhạy cảm, dễ bị rò rỉ. Bà kiến nghị xe phải dán thông báo rõ ràng, dữ liệu chỉ dùng cho mục đích an ninh, an toàn, giải quyết tranh chấp, trích xuất theo quy trình pháp luật. Cần có chế tài nghiêm đối với tài xế hoặc nhà xe xâm phạm dữ liệu hình ảnh như tự ý xem lại, tải về, chia sẻ lên mạng xã hội, nhằm tạo sự răn đe.
