Uganda đang tiến gần đến tuyên bố chấm dứt đợt bùng phát Ebola khi Bộ trưởng Y tế Chris Baryomunsi thông báo bệnh nhân cuối cùng đã âm tính với virus, khỏe mạnh và được xuất viện. Bà Kasonde Mwinga, đại diện WHO tại Uganda, ca ngợi nỗ lực của nước này với tỷ lệ tử vong dưới 10% – mức thấp trong các đợt bùng phát Ebola từng được ghi nhận.
Uganda chờ 42 ngày để tuyên bố hết dịch
Theo quy định của WHO, một quốc gia chỉ có thể tuyên bố chấm dứt đợt bùng phát Ebola sau 42 ngày liên tiếp không có ca mắc mới, kể từ khi bệnh nhân cuối cùng được xác nhận khỏi bệnh và không còn khả năng lây truyền. Vì vậy, Uganda phải chờ gần 1,5 tháng nữa trước khi có thông báo chính thức.
DRC: Dịch lây nhanh chưa từng thấy
Ngược lại, tình hình tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) rất phức tạp. WHO thừa nhận dịch đang lây lan nhanh hơn bất kỳ đợt bùng phát nào trước đây. Theo số liệu chính phủ DRC, số ca mắc xác nhận đã tăng lên 2.011, trong đó 754 ca tử vong. Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom bày tỏ lo ngại trước tốc độ lây lan được mô tả là “nhanh như nước lũ”.
Đợt dịch 2018-2020 tại DRC phải mất 10 tháng mới vượt 2.000 ca, nhưng lần này chỉ trong 2 tháng. WHO ước tính số ca chưa được phát hiện có thể gấp 2-4 lần số ca đã xác nhận, cho thấy tốc độ lây lan vượt quá khả năng ứng phó.
80% ca mắc mới không rõ nguồn lây
Đáng lo ngại, 80% ca mắc Ebola mới ở miền đông DRC chưa rõ nguồn lây nhiễm, nghĩa là dịch đang lây lan nhanh hơn khả năng truy vết. Nhiều bệnh nhân tử vong tại cộng đồng trước khi được phát hiện, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm.
Bạo lực và thiếu hụt tài chính cản trở chống dịch
Bạo lực gia tăng tại miền đông DRC gây trở ngại lớn. Nhiều tổ chức nhân đạo phải rút nhân viên khỏi các ổ dịch để đảm bảo an toàn. Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) phàn nàn việc tiếp cận trung tâm điều trị và cộng đồng gặp nhiều khó khăn, kêu gọi bảo đảm an toàn cho nhân viên y tế.
Trong ba ngày liên tiếp, nhóm Lực lượng dân chủ đồng minh (ADF) đã tấn công các khu dân cư tại vùng Beni, tỉnh Bắc Kivu, sát hại ít nhất 20 người, đốt phá nhiều nhà cửa. Người dân phải di tản, làm dịch lan rộng.
Thiếu hụt tài chính cũng là vấn đề nghiêm trọng. WHO cho biết mới huy động được 40% trong tổng số 115 triệu USD cần thiết cho chiến dịch ứng phó tại miền đông DRC. Khoản thiếu hụt 69 triệu USD sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giám sát dịch tễ, truy vết và nâng cao nhận thức cộng đồng. Giới chức y tế nhấn mạnh, DRC không thể đơn độc chống dịch mà cần sự chung tay của cộng đồng quốc tế.
