Sáng 27/7, tại phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.
Mục tiêu đánh giá chính xác kết quả phòng, chống tội phạm
Trình bày tờ trình, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy - Phó trưởng ban soạn thảo cho biết, quá trình xây dựng dự thảo Nghị quyết, ban soạn thảo đã thực hiện đầy đủ quy trình của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đặc biệt, đã tổ chức làm việc trực tiếp với các cơ quan tư pháp của nhiều địa phương. Việc xây dựng dự thảo Nghị quyết thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Việc xây dựng Nghị quyết phải góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật; công tác điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án; kéo giảm bền vững các loại tội phạm; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định để thúc đẩy kinh tế - xã hội phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Chỉ tiêu giải quyết tố giác tội phạm: đề xuất trên 88%
Ban soạn thảo xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội 6 vấn đề. Trong đó, về chỉ tiêu giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố. Nghị quyết số 96 hiện hành quy định tỉ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải đạt trên 90%. Dự thảo Nghị quyết đã thiết kế 2 phương án để lấy ý kiến. Kết quả tiếp thu ý kiến của đa số, trong đó có ý kiến của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, dự thảo được chỉnh lý theo hướng: Bảo đảm việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đúng thời hạn theo quy định của pháp luật. Trong đó, tỉ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố phải đạt trên 88% tổng số tố giác thụ lý.
Ngoài ra, các vấn đề xin ý kiến khác bao gồm: tỉ lệ giải quyết xét xử các vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính; cách tính tỉ lệ bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan; chỉ tiêu giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm.
Hai phương án về chỉ tiêu không để người tạm giữ, tạm giam trốn
Về chỉ tiêu không để người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở tạm giữ. Nghị quyết số 96 quy định không để người bị tạm giữ, tạm giam trốn (tức là chỉ tiêu 0). Kết quả lấy ý kiến do còn sự khác nhau giữa các cơ quan, dự thảo thiết kế 2 phương án trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
- Phương án 1: Hạn chế đến mức thấp nhất trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ (chỉ tiêu hạn chế đến mức thấp nhất).
- Phương án 2: Không để xảy ra trường hợp do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân trốn khỏi cơ sở giam giữ.
Thẩm tra, bà Mai Thị Phương Hoa – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 96. Bà đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm thống nhất với các luật có liên quan như Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính, và bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Về chỉ tiêu hạn chế người bị tạm giữ, người bị tạm giam trốn, bà Hoa cho hay, nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành phương án 1, theo hướng đặt ra chỉ tiêu hạn chế đến mức thấp nhất nhằm giảm thiểu tối đa số vụ việc bỏ trốn. Quy định bảo đảm bắt lại 100% số người bị tạm giữ, tạm giam trốn nhằm đề cao trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền. Một số ý kiến tán thành phương án 2 với lý do quy định tuyệt đối không để xảy ra trường hợp trốn do nguyên nhân chủ quan, qua đó nâng cao tính kỷ luật, trách nhiệm của các cơ sở giam giữ.
Kết luận: Trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao tinh thần chủ động, tích cực, khẩn trương của cơ quan soạn thảo trong việc xây dựng hồ sơ dự thảo nghị quyết bài bản, công phu, khoa học, theo đúng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết và phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo nghị quyết. Nghị quyết sửa đổi toàn diện với một tầm nhìn mới, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới của đất nước và của các cơ quan tư pháp. Các quy định trong dự thảo nghị quyết cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và các quy định của Hiến pháp, tương thích với các điều ước quốc tế. Hồ sơ đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất.
Phó Chủ tịch Quốc hội giao ban soạn thảo tiếp thu ý kiến tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, ý kiến phát biểu của các ngành hoàn thiện hồ sơ dự thảo nghị quyết. Đồng thời, đề nghị các ngành tiếp tục phối hợp với ban soạn thảo để có dự thảo nghị quyết tốt nhất và đi vào cuộc sống.
