Kể từ ngày 10/9/2026, các hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo Nghị định số 283/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 15/7/2026. Theo đó, người sử dụng lao động là cá nhân có thể bị phạt tối đa 75 triệu đồng, trong khi tổ chức vi phạm có thể bị phạt lên tới 150 triệu đồng, gấp đôi mức phạt đối với cá nhân.
Mức phạt theo số lượng người lao động bị vi phạm
Nghị định quy định chi tiết mức phạt dựa trên số người lao động bị trốn đóng. Cụ thể, nếu vi phạm dưới 10 người, cá nhân bị phạt từ 6 đến 12 triệu đồng, tổ chức từ 12 đến 24 triệu đồng. Mức phạt tăng dần theo quy mô: từ 10 đến dưới 50 người, cá nhân bị phạt 12-20 triệu, tổ chức 24-40 triệu; từ 50 đến dưới 100 người, cá nhân 20-30 triệu, tổ chức 40-60 triệu; từ 100 đến dưới 300 người, cá nhân 30-40 triệu, tổ chức 60-80 triệu; từ 300 đến dưới 500 người, cá nhân 40-50 triệu, tổ chức 80-100 triệu; từ 500 đến dưới 700 người, cá nhân 50-60 triệu, tổ chức 100-120 triệu; từ 700 đến dưới 1.000 người, cá nhân 60-70 triệu, tổ chức 120-140 triệu; và từ 1.000 người trở lên, cá nhân bị phạt 70-75 triệu, tổ chức 140-150 triệu.
Phạt theo số tiền trốn đóng
Ngoài việc phạt theo số lao động, người sử dụng lao động còn có thể bị phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng BHXH bắt buộc, nhưng không vượt quá 75 triệu đồng đối với cá nhân và 150 triệu đồng đối với tổ chức. Mức phạt này áp dụng cho các hành vi như đăng ký tiền lương thấp hơn quy định, không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký sau 60 ngày kể từ ngày đóng chậm nhất, và đã bị cơ quan có thẩm quyền đôn đốc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Biện pháp khắc phục hậu quả
Bên cạnh việc bị phạt tiền, người sử dụng lao động còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Đối với hành vi không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ, họ phải lập hồ sơ đăng ký đầy đủ số người tham gia, đóng đủ số tiền trốn đóng và nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày trốn đóng vào quỹ BHXH. Tương tự, với hành vi trốn đóng theo số tiền, họ phải đóng đủ số tiền trốn đóng và nộp tiền lãi chậm đóng theo quy định.
Như vậy, tiền phạt vi phạm hành chính không thay thế nghĩa vụ đóng BHXH. Người sử dụng lao động vi phạm vẫn phải đóng đủ số tiền BHXH bắt buộc trốn đóng và nộp số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền, số ngày trốn đóng theo quy định. Đây là một trong những điểm mới quan trọng nhằm tăng cường kỷ luật trong việc thực hiện chính sách an sinh xã hội.
