Trại Giam Sẽ Áp Dụng QR Code Để Người Thân Gửi Tiền Cho Phạm Nhân
Bộ Công an hiện đang tiến hành lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định chi tiết về chế độ gặp gỡ, nhận quà và liên lạc của phạm nhân. Dự thảo này do Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc và trường giáo dưỡng xây dựng, nhằm giải quyết những khó khăn và bất cập trong quy trình hiện hành.
Những Khó Khăn Hiện Tại Trong Quản Lý Phạm Nhân
Theo tờ trình của dự thảo, quá trình thực hiện các quy định hiện hành về việc cho phạm nhân gặp thân nhân, nhận quà và liên lạc qua điện thoại đã phát sinh không ít vướng mắc. Số lượng phạm nhân tăng nhanh trong khi quy mô giam giữ tại nhiều trại giam còn hạn chế, gây áp lực lên cơ sở vật chất.
Cơ sở vật chất ở một số đơn vị đã xuống cấp, chưa được đầu tư đồng bộ và thống nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổ chức cho phạm nhân gặp thân nhân, nhận quà và liên lạc điện thoại. Thiết bị phục vụ liên lạc đã lạc hậu, không đảm bảo chất lượng, dẫn đến tình trạng liên lạc thường xuyên bị gián đoạn, làm ảnh hưởng đến chế độ liên lạc của phạm nhân.
Đề Xuất Mới: Sử Dụng Mã QR Và Chuyển Khoản Ngân Hàng
Xuất phát từ những lý do trên, Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc và trường giáo dưỡng nhận thấy việc ban hành Thông tư quy định chi tiết là rất cần thiết. Đáng chú ý, dự thảo Thông tư mới đề xuất một phương thức mới để người thân gửi tiền cho phạm nhân.
Thay vì nộp tiền mặt, ký sổ và nhận biên lai như hiện nay, các cơ sở giam giữ sắp tới có thể mở tài khoản ngân hàng riêng và niêm yết mã QR tại khu vực thăm gặp. Điều này giúp người thân chuyển tiền cho phạm nhân một cách thuận tiện và an toàn hơn.
Lợi Ích Của Việc Chuyển Đổi Số Trong Quản Lý Phạm Nhân
Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong lộ trình chuyển đổi số công tác quản lý phạm nhân. Khi phạm nhân mới đến chấp hành án, thủ trưởng cơ sở giam giữ sẽ gửi thông báo về việc tiếp nhận phạm nhân kèm theo số tài khoản ngân hàng, giúp người thân dễ dàng thực hiện chuyển tiền.
Việc áp dụng mã QR và chuyển khoản ngân hàng được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích:
- Dòng tiền được số hóa ngay từ đầu, giảm thiểu rủi ro trong quá trình kiểm đếm, bảo quản và vận chuyển tiền mặt trong môi trường trại giam.
- Giảm bớt gánh nặng hành chính cho cán bộ cơ sở giam giữ, vốn phải trực tiếp tiếp nhận, ghi sổ và quản lý tiền mặt.
- Tạo điều kiện thuận lợi và an toàn hơn cho người thân của phạm nhân trong việc tiếp tế và hỗ trợ vật chất.
So Sánh Với Quy Định Hiện Hành
Theo quy định hiện hành tại Thông tư số 14/2020/TT-BCA, người thân của phạm nhân chủ yếu gửi tiền bằng hai hình thức: nộp trực tiếp bằng tiền mặt khi đến thăm gặp hoặc gửi qua đường bưu chính. Cách làm này đòi hỏi cán bộ cơ sở giam giữ phải trực tiếp tiếp nhận, ghi sổ, ký nhận và bàn giao cho bộ phận hậu cần, tài vụ, tạo ra nhiều khâu thủ công và phức tạp.
Trong khi đó, dự thảo Thông tư năm 2026 đưa ra phương án mới theo hướng điện tử hóa việc tiếp nhận tiền lưu ký. Tại khoản 1, Điều 14 của dự thảo quy định các cơ sở giam giữ sẽ mở tài khoản tại ngân hàng và tạo mã QR niêm yết tại khu vực người nhà gặp phạm nhân.
Quy Định Chi Tiết Và Thời Gian Thực Hiện
Dự thảo quy định không giới hạn mức tiền tối đa mà một phạm nhân được nhận qua ngân hàng trong một lần hoặc trong tháng. Tuy nhiên, việc nhận và sử dụng số tiền này vẫn phải tuân theo các quy định về tần suất và mục đích sử dụng, đảm bảo tính minh bạch và kiểm soát.
Dự thảo hiện đang được lấy ý kiến công khai, dự kiến sẽ được trình Bộ trưởng Công an ký ban hành trong tháng 5. Sau khi ký, Thông tư mới sẽ có hiệu lực sau 45 ngày, thay thế Thông tư số 14/2020 hiện hành, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa công tác quản lý phạm nhân tại Việt Nam.
