Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 89/2026/TT-BTC vào ngày 30/6, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Một điểm mới quan trọng là lần đầu tiên quy định về kiểm tra thuế bằng phương thức điện tử, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động kiểm tra trên môi trường số.
Giảm tiếp xúc trực tiếp, tăng minh bạch
Theo Thông tư, quy định này góp phần giảm tiếp xúc trực tiếp giữa cơ quan thuế và người nộp thuế, đồng thời tăng cường tính công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý. Người nộp thuế có thể cung cấp hồ sơ, tài liệu, giải trình và trao đổi thông tin hoàn toàn qua môi trường điện tử, giúp tiết kiệm thời gian đi lại, chi phí chuẩn bị hồ sơ và hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Lợi ích thiết thực cho người nộp thuế
Qua cổng giao tiếp điện tử, người nộp thuế có thể theo dõi toàn bộ quá trình xử lý hồ sơ, chủ động tiếp cận thông tin liên quan đến cuộc kiểm tra. Điều này nâng cao khả năng phối hợp và tính minh bạch. Việc giảm tiếp xúc trực tiếp giữa công chức thuế và người nộp thuế cũng hạn chế nguy cơ phiền hà, sách nhiễu hoặc tiêu cực, đảm bảo tính khách quan trong hoạt động kiểm tra.
Quy trình kiểm tra điện tử chi tiết
Theo Thông tư 89/2026/TT-BTC, kiểm tra thuế được thực hiện qua cổng giao tiếp điện tử dựa trên hệ thống thông tin quản lý thuế và dữ liệu điện tử do người nộp thuế cung cấp. Toàn bộ quy trình từ trao đổi thông tin, giải trình, thu thập hồ sơ, lập biên bản, ban hành thông báo, kết luận và quyết định xử lý đều bằng điện tử. Hồ sơ và tài liệu được ký số theo quy định pháp luật.
Trong trường hợp dữ liệu điện tử chưa đủ căn cứ hoặc cần xác minh thực tế, cơ quan thuế sẽ kiểm tra trực tiếp tại trụ sở người nộp thuế. Việc kiểm tra trực tiếp chỉ tiến hành khi thực sự cần thiết, vừa đảm bảo quản lý chặt chẽ, vừa tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người nộp thuế.
Toàn bộ văn bản và dữ liệu điện tử phát sinh trong quá trình kiểm tra được lưu trữ trong hồ sơ điện tử. Sau khi kết thúc, cổng giao tiếp điện tử được đóng theo quy định, đảm bảo mọi xử lý được ghi nhận đầy đủ, minh bạch, có thể tra cứu và kiểm chứng. Số hóa quy trình kiểm tra nâng cao hiệu quả quản lý và khả năng giám sát hoạt động của đoàn kiểm tra.
Khuyến cáo từ Cục Thuế
Để thực hiện kiểm tra điện tử thuận lợi, Cục Thuế khuyến cáo người nộp thuế duy trì hiệu lực chứng thư số, chữ ký số của tổ chức và người đại diện pháp luật. Đồng thời, tổ chức lưu trữ chứng từ, hóa đơn, sổ sách kế toán và tài liệu liên quan dưới dạng điện tử có hệ thống, đảm bảo tra cứu, trích xuất khi cơ quan thuế yêu cầu. Quy định mới này hứa hẹn mang lại nhiều tiện ích cho cả cơ quan thuế và người nộp thuế, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý thuế.
