Trong căn nhà khang trang tại ấp Phước Hiệp, xã Đồng Khởi, thương binh hạng 1/4 Nguyễn Văn Hoàng, 76 tuổi, vẫn minh mẫn nhắc lại ký ức chiến trường hơn 50 năm trước. Ông nhập ngũ năm 1967, chiến đấu trong Tiểu đoàn 516, tham gia hơn 20 trận đánh trên địa bàn tỉnh Bến Tre cũ. Ký ức đau thương nhất là trận ngày 28/1/1972 tại xã Sơn Hòa, huyện Châu Thành. Ông kể: “Sáng hôm ấy, đơn vị phát hiện đoàn tàu địch 14 chiếc trên sông Tiền. Khi chiếc thứ ba bị tập kích, hỏa lực địch bắn trả dữ dội. Tôi chuẩn bị khai hỏa khẩu B40 thì loạt đạn 12,7 mm quét trúng người. Tôi tối sầm rồi ngã gục vào gốc dừa. Khi tỉnh dậy, hai cánh tay đã bị bắn nát, mắt phải không còn nhìn thấy”. Các bác sĩ phải cắt bỏ cả hai cánh tay gần khuỷu để cứu mạng. Cuối năm 1973, người thiếu úy, Đại đội phó Đại đội 2 xuất ngũ về quê.
Động lực từ câu nói “Tàn nhưng không phế”
Với thương tật quá nặng, ông từng tưởng cuộc đời khép lại. Nhưng lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Tàn nhưng không phế” đã trở thành động lực. Điểm tựa lớn nhất là người vợ Trần Thị Sải, cũng mất bàn tay trái do tai nạn lao động từ năm 15 tuổi. Hai người quen năm 1971, nên duyên vợ chồng giữa khói lửa. Đầu năm 1972, bà nhận tin chồng bị thương nặng. Ông về cuối năm 1973 với hai tay mất, một mắt hỏng. Cuộc sống đôi vợ chồng trẻ gian khó khi cả hai đều mang thương tật, bắt đầu từ mái nhà lá trên nền đất hố bom.
Phát triển kinh tế và công tác địa phương
Không sống dựa vào trợ cấp, ông kiên trì tập lao động từ việc nhỏ. Hàng ngày, ông leo lên bờ đất tập quăng chài. Ban đầu chài rơi xuống nước, sau hàng nghìn lần luyện tập, ông đánh bắt cá thành thạo. Gần hai năm tập cầm nắm dụng cụ bằng hai đoạn cánh tay còn lại, từ cuốc, thau, kéo đến cây viết. Ông cải tạo đất hoang lau sậy, dừa nước thành ruộng lúa màu mỡ. Từ ba công đất được cấp, gia đình tích góp mua thêm, phát triển sản xuất. Ba người con lần lượt ra đời, nay đều trưởng thành, ổn định.
Năm 1976, ông được bầu làm Bí thư Chi bộ ấp An Thới suốt 16 năm, sau đó là Chi hội trưởng Cựu chiến binh ấp đến năm 2015. Ở cương vị nào, ông cũng gương mẫu đi đầu. Hiện thu nhập gia đình khoảng 15 triệu đồng/tháng từ chế độ thương binh và sản xuất nông nghiệp. Dù tuổi cao, sức khỏe giảm do bệnh tim và huyết áp, ông vẫn lạc quan, là chỗ dựa tinh thần cho con cháu.
Bí thư Đảng ủy xã Đồng Khởi Nguyễn Quốc Hưng nhận xét: “Suốt hơn 50 năm qua, thương binh Nguyễn Văn Hoàng luôn là tấm gương tiêu biểu về ý chí vượt khó và tinh thần cống hiến. Ông đã biến mất mát thành động lực vươn lên, xây dựng gia đình hạnh phúc và đóng góp cho địa phương”. Câu chuyện của ông là minh chứng cho phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, là tấm gương giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
