Ngày 21.7, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng công bố kết luận thanh tra số 55, chỉ rõ hàng loạt sai phạm kéo dài tại dự án Khu du lịch thác Damb'ri (phường 2, TP Bảo Lộc) do Công ty CP Du lịch Damb'ri làm chủ đầu tư. Các sai phạm trải rộng từ đất đai, lâm nghiệp, xây dựng đến quản lý nhà nước của nhiều cơ quan.
Sai phạm ngay từ khi cho thuê đất
Tại thời điểm thanh tra (tháng 5.2026), công ty quản lý 1.210.300 m2 theo quyết định của UBND tỉnh Lâm Đồng ngày 2.1.2007. Thanh tra xác định Sở Tài nguyên và Môi trường Lâm Đồng (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) tham mưu cho thuê đất khi hồ sơ chưa đầy đủ. Việc thẩm định nhu cầu sử dụng đất và lấy ý kiến các cơ quan liên quan chưa thực hiện. Quá trình giao đất không tổ chức cắm mốc, không xác định ranh giới thực địa. Hồ sơ giao đất thiếu đơn xin giao đất, không lập dự án đầu tư, không thẩm định nhu cầu sử dụng đất của chủ đầu tư.
Quy hoạch sử dụng đất, xây dựng, lâm nghiệp và khoáng sản qua nhiều giai đoạn thiếu đồng bộ, không được cập nhật đầy đủ. Dự án đã hết thời hạn sử dụng đất nhưng chủ đầu tư không gia hạn. Dự án chậm tiến độ quá 24 tháng nhưng không bị thu hồi.
Vi phạm lâm nghiệp và xây dựng
Thanh tra khẳng định quản lý đất rừng và tài nguyên rừng còn nhiều bất cập. Quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng chưa thống nhất với quy hoạch sử dụng đất và xây dựng. Giao rừng không đồng thời với giao đất. Chủ đầu tư không lập phương án quản lý rừng bền vững, không theo dõi diễn biến tài nguyên rừng trong thời gian dài.
Kiểm tra hiện trạng ghi nhận 42 khu vực, công trình; trong đó 20 công trình hình thành trước cổ phần hóa và 22 công trình xây dựng sau cổ phần hóa. Trong số 22 công trình xây sau cổ phần hóa, 18 công trình không có giấy phép xây dựng, chỉ 4 công trình được cấp phép. Các công trình không phép chưa chuyển mục đích sử dụng đất, nhiều vị trí không phù hợp quy hoạch chi tiết. Một phần diện tích xây dựng trên đất rừng sản xuất, phần còn lại trên đất danh lam thắng cảnh. Vi phạm cho thấy đầu tư xây dựng không tuân thủ luật Đất đai, Lâm nghiệp và Xây dựng.
Trách nhiệm nhiều cơ quan
Kết luận thanh tra chỉ rõ trách nhiệm không chỉ thuộc chủ đầu tư mà còn nhiều cơ quan quản lý nhà nước. Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ) chịu trách nhiệm tham mưu giao, cho thuê đất và quản lý đất đai còn thiếu sót. Sở Xây dựng liên quan đến quản lý trật tự xây dựng. Các cơ quan quản lý lâm nghiệp có dấu hiệu buông lỏng quản lý đất rừng. UBND TP Bảo Lộc (cũ) và các đơn vị liên quan chưa kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.
Đối với chủ đầu tư, thanh tra xác định doanh nghiệp đã để xảy ra nhiều vi phạm về sử dụng đất, xây dựng khi chưa đủ điều kiện pháp lý, không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ quản lý tài nguyên rừng và chậm hoàn thiện thủ tục.
Kiến nghị xử lý và khẳng định không áp dụng cơ chế đặc thù
Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, xử lý hành vi sử dụng đất sai mục đích, rà soát quy hoạch đất đai và lâm nghiệp; kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan. Sở Xây dựng kiểm tra, xử lý xây dựng không phép, hướng dẫn chủ đầu tư khắc phục. UBND địa phương tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng, xử lý vi phạm và kiểm điểm trách nhiệm. Chủ đầu tư phải xây dựng lộ trình khắc phục toàn bộ tồn tại và báo cáo kết quả.
Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh khẳng định những khó khăn, vướng mắc và sai phạm của dự án không thuộc trường hợp được xem xét tháo gỡ theo cơ chế đặc thù quy định tại Nghị quyết số 170/2024/QH15 và Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội. Dự án không được áp dụng cơ chế đặc thù để hợp thức hóa tồn tại mà phải xử lý theo đúng quy định pháp luật về đất đai, lâm nghiệp, xây dựng và các quy định liên quan.
