Từ ngày 1/7/2026, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô sẽ chính thức có hiệu lực theo Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ. Theo đó, trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét khi ngồi trên ô tô phải được bố trí ghế an toàn hoặc đệm nâng phù hợp. Cục CSGT cho biết, khoản 3 Điều 10 của luật quy định rõ: khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét, không được để trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ trường hợp xe chỉ có một hàng ghế. Người lái xe có trách nhiệm sử dụng và hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, ngoại trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Phân loại ghế an toàn theo độ tuổi và cân nặng
Đối với trẻ dưới 2 tuổi, các chuyên gia khuyến nghị sử dụng ghế an toàn quay mặt về phía sau (Rear-Facing Car Seat). Với trẻ dưới 15 tháng tuổi, cao dưới 90 cm và nặng từ 0-13 kg, phụ huynh có thể sử dụng ghế nôi chuyên dụng quay ngược chiều di chuyển của xe. Thiết kế này giúp nâng đỡ đồng thời phần đầu, cổ và cột sống của trẻ, phân bổ lực tác động đều lên lưng ghế khi va chạm.
Trẻ từ 2 đến 5 tuổi, cân nặng từ 9-18 kg, phụ huynh nên chuyển sang ghế quay mặt về phía trước (Forward-Facing Car Seat) với hệ thống dây đai an toàn tích hợp. Loại ghế này sử dụng dây đai nhiều điểm để cố định vai, ngực và hông, giảm nguy cơ bị hất văng khi phanh gấp hoặc va chạm. Các chuyên gia lưu ý không chuyển sang loại ghế kế tiếp quá sớm.
Trẻ từ 5 đến khoảng 10 tuổi, khi đã vượt giới hạn ghế có dây đai nhưng chưa đủ chiều cao để dây an toàn nguyên bản phát huy hiệu quả, cần sử dụng ghế nâng (Booster Seat). Ghế nâng không có dây đai riêng mà nâng vị trí ngồi để dây an toàn trên xe ôm đúng điểm chịu lực: dây đai vai qua chính giữa ngực và vai, dây đai ngang bụng nằm thấp qua hông và đùi. Ghế nâng phù hợp với trẻ nặng 15-36 kg.
Ngoài ra, nhiều gia đình chọn ghế ô tô đa năng (All-in-One hoặc Convertible Car Seat) nhờ khả năng sử dụng linh hoạt: ban đầu quay mặt về phía sau cho trẻ sơ sinh, sau đó quay mặt về phía trước, cuối cùng tháo dây đai 5 điểm để thành ghế nâng.
Xử phạt và tiến độ hoàn thiện hành lang pháp lý
Theo quy định xử phạt hiện hành, hành vi người lớn ôm trẻ ngồi ghế phụ phía trước hoặc để trẻ ngồi cùng hàng ghế với tài xế có thể bị phạt tới 1 triệu đồng. Cục CSGT đánh giá quy định mới giúp Việt Nam tiệm cận tiêu chuẩn an toàn giao thông của các nước phát triển.
Ghế an toàn cho trẻ em thuộc nhóm sản phẩm có mức độ rủi ro trung bình, phải được công bố hợp quy tại cơ quan chuyên ngành địa phương dựa trên kết quả chứng nhận của tổ chức được chỉ định. Tuy nhiên, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết đến nay vẫn chưa có tổ chức chứng nhận nào đủ điều kiện thực hiện chứng nhận theo QCVN 123:2024/BGTVT. Cơ quan này kiến nghị Bộ Xây dựng sớm ban hành hướng dẫn, đồng thời đề xuất chỉ định tạm thời Trung tâm Thử nghiệm xe cơ giới (VMTC) thực hiện thử nghiệm và giao Cục Đăng kiểm Việt Nam tạm thời chứng nhận trong 6 tháng hoặc đến khi có tổ chức đủ điều kiện.
