Một người mua nhà ở xã hội nhưng chưa sử dụng, muốn cho thuê lại trong thời gian chưa đủ 5 năm có được không? Bộ Xây dựng đã có phản hồi chính thức về vấn đề này, khẳng định hành vi đó là vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt nặng.
Trường hợp cụ thể của ông Lê Việt Tuấn
Ông Lê Việt Tuấn đã mua một căn nhà ở xã hội và được cấp Giấy chứng nhận. Tuy nhiên, từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà (chưa đủ thời hạn 5 năm), ông vẫn chưa sử dụng ngôi nhà. Hiện ông ở nhờ nhà người thân để thuận tiện cho công việc, khiến căn nhà ở xã hội bị bỏ trống. Ông Tuấn gửi câu hỏi liệu có thể cho người khác thuê lại căn nhà này với mục đích để ở hay không.
Quy định của pháp luật về nhà ở xã hội
Theo Bộ Xây dựng, tại khoản 1 Điều 2 Luật Nhà ở năm 2023, nhà ở là công trình xây dựng với mục đích để ở và phục vụ nhu cầu sinh hoạt của gia đình, cá nhân. Nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước dành cho các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở theo quy định.
Liên quan đến việc bán nhà ở xã hội, các điểm d, đ và e khoản 1 Điều 89 Luật Nhà ở năm 2023 quy định rõ: Bên mua nhà ở xã hội không được bán lại nhà ở trong thời hạn tối thiểu 5 năm, kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà ở, trừ trường hợp bán lại cho chủ đầu tư hoặc cho đối tượng được mua nhà ở xã hội với giá bán tối đa bằng giá trong hợp đồng mua bán. Sau 5 năm, bên mua mới được bán lại theo cơ chế thị trường nếu đã có Giấy chứng nhận và phải nộp thuế theo quy định.
Cho thuê nhà ở xã hội có được không?
Tại khoản 1 và 2 Điều 160 Luật Nhà ở năm 2023, giao dịch cho thuê nhà ở phải có Giấy chứng nhận, trừ một số trường hợp đặc biệt như nhà ở hình thành trong tương lai, nhà ở xã hội thuộc tài sản công... Tuy nhiên, việc cho thuê lại nhà ở xã hội khi chưa đủ 5 năm không nằm trong các trường hợp được miễn trừ.
Mức phạt khi vi phạm
Theo điểm b khoản 2 và điểm d khoản 6 Điều 64 Nghị định số 16/2022/NĐ-CP, hành vi bán, cho thuê lại hoặc cho mượn nhà ở xã hội trong thời gian thuê, thuê mua hoặc mua sẽ bị phạt tiền từ 100 triệu đến 120 triệu đồng. Ngoài ra, biện pháp khắc phục là buộc thu hồi nhà ở xã hội.
Trách nhiệm của chính quyền địa phương
Nghị định số 100/2024/NĐ-CP quy định UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm tổ chức quản lý và theo dõi chặt chẽ việc bán, thuê, thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn.
Kết luận
Như vậy, theo quy định hiện hành, ông Lê Việt Tuấn không được phép cho thuê lại căn nhà ở xã hội khi chưa đủ 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền. Việc cho thuê trái phép có thể dẫn đến phạt tiền từ 100 triệu đến 120 triệu đồng và buộc thu hồi nhà. Đề nghị ông Tuấn rà soát và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
