Sáng 4/8, tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng. Trong đó, luật Nghĩa vụ quân sự được sửa đổi theo hướng bổ sung các hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự, đồng thời điều chỉnh quy trình giao nhận quân.
Bổ sung hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự
Đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, trình bày tờ trình dự án luật. Theo đó, dự thảo sửa đổi quy định về hành vi "trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự" bao gồm: không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe; quyết định gọi khám sức khỏe; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.
Đồng thời, dự thảo cũng sửa quy định về các hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển nghĩa vụ quân sự, khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.
Quy định mới về giao nhận quân
Đáng chú ý, dự thảo quy định UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức giao công dân được gọi nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân cho các đơn vị nhận quân. Việc tổ chức lễ giao nhận quân do Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Công dân đang làm việc tại cơ quan, tổ chức trong thời gian thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự được trả nguyên lương, tiền tàu xe và các khoản phụ cấp hiện hưởng. Trong thời gian công dân đến đăng ký, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe được bảo đảm chế độ ăn, ở, tiền tàu xe đi và về.
Sửa đổi luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam
Đối với luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, dự thảo sửa đổi theo hướng xếp chức danh Chỉ huy trưởng, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh cùng nhóm với các chức danh tư lệnh, chính ủy binh chủng, vùng hải quân. Chức danh chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được xếp cùng nhóm chức danh tiểu đoàn trưởng, chính trị viên tiểu đoàn.
Dự thảo cũng bỏ quy định về hạn tuổi phục vụ cao nhất của chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động. Hạn tuổi cao nhất của sĩ quan dự bị quy định như sau: cấp úy: 53; thiếu tá: 55; trung tá: 57; thượng tá: 59; đại tá: 61; cấp tướng: 63.
Đề nghị nghiên cứu chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã
Thẩm tra nội dung sửa luật Nghĩa vụ quân sự và luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Ủy ban Quốc phòng, an ninh và đối ngoại đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu quy định về "chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã" để phù hợp với yêu cầu thực tiễn và bảo đảm khả thi. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị rà soát để phân định rõ trách nhiệm giữa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã và Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh trong từng khâu của quy trình tuyển quân, bảo đảm rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, không phát sinh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.
Riêng về nội dung sửa luật Dân quân tự vệ, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ cân nhắc theo hướng chỉ quy định chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là chức vụ cơ bản của sĩ quan và do sĩ quan chính quy đảm nhiệm, không quy định chức vụ chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự cấp xã. Việc này nhằm bảo đảm đủ các vị trí, chức vụ cơ bản của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.
Ngoài luật Nghĩa vụ quân sự và luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, các luật còn lại được đề xuất sửa đổi, bổ sung gồm: luật Quốc phòng; luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; luật Biên phòng Việt Nam; luật Phòng không nhân dân; luật Lực lượng dự bị động viên; luật Phòng thủ dân sự; luật Dân quân tự vệ.
