Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký sắc lệnh phê duyệt học thuyết hạt nhân mới, cho phép triển khai vũ khí hạt nhân tại Belarus. Đây là lần đầu tiên Nga đặt vũ khí hạt nhân chiến thuật bên ngoài lãnh thổ kể từ sau Chiến tranh Lạnh.
Chi tiết về học thuyết hạt nhân mới
Theo sắc lệnh được công bố ngày 19/11, học thuyết hạt nhân mới của Nga mở rộng các điều kiện sử dụng vũ khí hạt nhân. Cụ thể, Nga sẽ coi hành động gây hấn của bất kỳ quốc gia phi hạt nhân nào có sự tham gia hoặc hỗ trợ của cường quốc hạt nhân là một cuộc tấn công chung. Điều này đồng nghĩa với việc Nga có thể đáp trả bằng vũ khí hạt nhân nếu bị tấn công bằng vũ khí thông thường.
Ngoài ra, học thuyết mới cũng cho phép Nga triển khai vũ khí hạt nhân tới Belarus, quốc gia láng giềng thân cận. Theo các chuyên gia, động thái này nhằm tăng cường khả năng răn đe trước sự mở rộng của NATO về phía đông.
Phản ứng từ cộng đồng quốc tế
Ngay sau khi Nga công bố học thuyết mới, NATO đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho biết: "Hành động của Nga là vô trách nhiệm và làm gia tăng nguy cơ xung đột hạt nhân. Chúng tôi kêu gọi Nga tuân thủ các cam kết quốc tế về không phổ biến vũ khí hạt nhân."
Mỹ cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc. Bộ Ngoại giao Mỹ ra tuyên bố: "Việc Nga triển khai vũ khí hạt nhân tại Belarus là một bước leo thang nguy hiểm, đe dọa an ninh châu Âu."
Tác động đến an ninh khu vực
Các nhà phân tích cho rằng quyết định này của Nga sẽ làm thay đổi cục diện an ninh tại Đông Âu. Belarus hiện là đồng minh thân cận nhất của Nga, và việc đặt vũ khí hạt nhân tại đây cho phép Moscow triển khai lực lượng răn đe gần biên giới các nước NATO như Ba Lan, Litva và Latvia.
Theo số liệu từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Nga hiện sở hữu khoảng 5.889 đầu đạn hạt nhân, trong đó có khoảng 1.500 đầu đạn chiến thuật. Việc triển khai một phần số này tới Belarus sẽ làm gia tăng áp lực lên hệ thống phòng thủ của NATO.
Trong khi đó, Belarus khẳng định việc tiếp nhận vũ khí hạt nhân là quyền chủ quyền của mình. Tổng thống Alexander Lukashenko từng tuyên bố: "Chúng tôi có quyền bảo vệ đất nước bằng mọi biện pháp cần thiết."
Bối cảnh căng thẳng Nga-NATO
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Nga và NATO leo thang do cuộc xung đột tại Ukraine. Kể từ tháng 2/2022, NATO đã tăng cường hiện diện quân sự ở sườn phía đông, triển khai thêm binh sĩ và vũ khí hạng nặng tới các nước thành viên giáp biên giới Nga và Belarus.
Nga nhiều lần cảnh báo rằng việc NATO mở rộng về phía đông là mối đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia. Học thuyết hạt nhân mới được xem là phản ứng mạnh mẽ của Moscow nhằm tái khẳng định vị thế cường quốc hạt nhân.
Theo các chuyên gia quân sự, việc Nga đặt vũ khí hạt nhân tại Belarus có thể dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang mới ở châu Âu. NATO có thể sẽ phải xem xét lại chiến lược phòng thủ và tăng cường năng lực răn đe hạt nhân của mình.
