Ngày 13/7, Đại học Nhân dân Trung Quốc chính thức thông báo thu hồi bằng thạc sĩ của nữ nhà văn nổi tiếng Jiang Fangzhou, người từng tốt nghiệp Khoa Nghệ thuật năm 2019, sau khi kết luận cô có hành vi gian lận học thuật trong luận văn tốt nghiệp.
Phát hiện 9 trường hợp trùng lặp không trích dẫn
Theo thông báo từ nhà trường, hội đồng điều tra gồm nhiều chuyên gia trong và ngoài trường đã được thành lập để rà soát toàn bộ hồ sơ sau khi xuất hiện các thông tin và bằng chứng mới liên quan đến nghi vấn gian lận. Quá trình xác minh bao gồm đối chiếu tài liệu, kiểm tra nguồn tham khảo và lắng nghe giải trình từ người liên quan.
Kết quả cho thấy luận văn thạc sĩ của Jiang Fangzhou có 9 trường hợp nội dung trùng lặp với một bài báo khoa học đăng trên tạp chí nước ngoài nhưng không thực hiện trích dẫn hoặc ghi nguồn tham khảo theo quy định. Căn cứ Luật Bằng cấp của Trung Quốc và các quy định về phòng ngừa, xử lý sai phạm học thuật, nhà trường kết luận Jiang Fangzhou đã có hành vi gian lận học thuật và quyết định thu hồi bằng thạc sĩ đã cấp. Đồng thời, trường khẳng định sẽ siết chặt quản lý chất lượng luận văn và tăng cường giáo dục đạo đức nghiên cứu.
Diễn biến trái ngược chỉ trong một tuần
Kết luận này hoàn toàn trái ngược với thông báo trước đó của trường. Vụ việc bắt đầu khi Giáo sư Xiao Ying của Đại học Thanh Hoa công khai đặt nghi vấn về tính trung thực trong luận văn của Jiang Fangzhou. Ngày 4/7, nữ nhà văn lên tiếng khẳng định các cáo buộc là “hoàn toàn sai sự thật”. Một ngày sau, cô phản hồi chi tiết 23 nội dung bị tố cáo, nhấn mạnh luận văn không có đạo văn, bịa đặt dữ liệu, sử dụng AI, thuê người viết hay mua bài. Jiang Fangzhou cũng cho biết đã trình báo cảnh sát về việc bị công kích, xúc phạm và vu khống trên mạng.
Cũng trong ngày 5/7, Đại học Nhân dân Trung Quốc công bố kết quả điều tra ban đầu, cho biết chưa phát hiện hành vi gian lận học thuật, thay vào đó đình chỉ tư cách hướng dẫn nghiên cứu sinh của Giáo sư Xiao Ying trong một năm. Tuy nhiên, sau khi xuất hiện thêm tài liệu và chứng cứ mới, nhà trường đã mở lại xác minh và đi đến quyết định thu hồi bằng.
Ảnh hưởng và tranh luận trong dư luận
Vụ việc đánh dấu bước ngoặt lớn và làm dấy lên nhiều cuộc tranh luận về tính minh bạch trong kiểm định học thuật cũng như trách nhiệm của các cơ sở đào tạo khi xử lý cáo buộc liên quan đến đạo đức nghiên cứu. Đây là trường hợp hiếm khi một nhân vật có sức ảnh hưởng trong giới văn học Trung Quốc bị thu hồi học vị sau nhiều năm tốt nghiệp. Dư luận Trung Quốc tiếp tục quan tâm sát sao đến diễn biến của vụ việc.
