Luật Căn cước 2023: Quy định rõ ràng về các mốc tuổi bắt buộc đổi thẻ
Luật Căn cước 2023 đã thiết lập các quy định cụ thể về thời điểm công dân phải thực hiện cấp đổi thẻ căn cước hoặc Chứng minh nhân dân (CCCD). Theo đó, thẻ căn cước sẽ hết giá trị sử dụng khi người sở hữu đạt đến các mốc tuổi quan trọng: 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Điều này nhằm đảm bảo thông tin cá nhân luôn được cập nhật chính xác và phù hợp với sự phát triển của công dân.
Danh sách năm sinh cần đổi thẻ căn cước vào năm 2026
Căn cứ vào các quy định nêu trên, bắt đầu từ năm 2026, những công dân có năm sinh sau đây sẽ thuộc diện bắt buộc phải đi làm lại thẻ căn cước:
- Sinh năm 2012: Đủ 14 tuổi.
- Sinh năm 2001: Đủ 25 tuổi.
- Sinh năm 1986: Đủ 40 tuổi.
- Sinh năm 1966: Đủ 60 tuổi.
Một lưu ý quan trọng là nếu công dân đã thực hiện cấp, cấp đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước trong vòng 02 năm trước khi đến độ tuổi quy định, thì thẻ đó vẫn có giá trị sử dụng cho đến mốc tuổi cấp đổi tiếp theo. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho người dân.
Hệ lụy nghiêm trọng khi sử dụng thẻ căn cước hết hạn
Việc sử dụng CCCD đã hết hạn có thể dẫn đến một loạt vấn đề phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngày. Đầu tiên và nghiêm trọng nhất là tạm dừng các giao dịch ngân hàng. Theo Thông tư 17/2024/TT-NHNN, các ngân hàng có trách nhiệm theo dõi và sẽ tạm khóa các hoạt động thanh toán, rút tiền, chuyển khoản tại quầy, ATM và kênh trực tuyến nếu giấy tờ tùy thân của khách hàng (chủ yếu là CCCD) không còn hiệu lực. Mặc dù ngân hàng sẽ gửi thông báo trước, nhưng nếu khách hàng không kịp thời cập nhật, tài khoản có thể bị đóng băng giao dịch, gây ra nhiều bất tiện trong quản lý tài chính cá nhân.
Không chỉ dừng lại ở đó, khi CCCD hết hạn, tài khoản định danh điện tử VNeID cũng sẽ bị vô hiệu hóa. Điều này đồng nghĩa với việc bạn không thể sử dụng VNeID để thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến, hay dùng nó thay thế giấy tờ vật lý khi làm thủ tục bay. Sự gián đoạn này có thể kéo theo nhiều khó khăn trong công việc và sinh hoạt thường nhật.
Cuối cùng, hành vi không tuân thủ đúng quy định về cấp, đổi thẻ CCCD sẽ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Mức phạt có thể bao gồm cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đến 500.000 đồng, tùy thuộc vào mức độ vi phạm. Đây là một biện pháp răn đe nhằm đảm bảo tính tuân thủ pháp luật trong cộng đồng.
Hướng dẫn kiểm tra và thủ tục cấp đổi thẻ căn cước
Để tránh những rắc rối trên, người dân thuộc các nhóm tuổi nêu trên cần kiểm tra ngay ngày cấp thẻ CCCD của mình. Nếu thẻ sắp hết hạn, hãy nhanh chóng đến cơ quan công an có thẩm quyền để làm thủ tục cấp đổi. Quy trình hiện nay được thiết kế khá nhanh chóng, bao gồm việc đối chiếu thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và thu thập dữ liệu sinh trắc học như ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt để hoàn tất. Việc chủ động hành động sớm sẽ giúp bạn tránh được các khoản phạt và đảm bảo mọi giao dịch tài chính, dân sự không bị gián đoạn.
Ngoài ra, theo quy định tại Điều 24 của Luật Căn cước 2023, còn có các trường hợp khác phải thực hiện cấp đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước, bao gồm:
- Các trường hợp cấp đổi thẻ căn cước: Thay đổi thông tin cá nhân như họ, tên, ngày sinh; thay đổi nhân dạng; bổ sung dữ liệu sinh trắc học; có sai sót in trên thẻ; thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính; xác lập lại số định danh cá nhân; hoặc theo yêu cầu của người sở hữu.
- Các trường hợp cấp lại thẻ căn cước: Bị mất thẻ hoặc thẻ bị hư hỏng không sử dụng được; hoặc được trở lại quốc tịch Việt Nam theo quy định pháp luật.
Cách kiểm tra thông tin cư dân trước khi làm thủ tục
Trong quá trình cấp đổi thẻ, nếu dữ liệu số hóa bị sai lệch, cơ quan chức năng sẽ yêu cầu người dân chỉnh lý trước khi tiếp tục. Để tiết kiệm thời gian, bạn có thể chủ động kiểm tra thông tin tại nhà theo các bước sau:
- Bước 1: Truy cập vào Cổng Dịch vụ công Quốc gia của Bộ Công an và đăng nhập bằng tài khoản VNeID.
- Bước 2: Tại màn hình chính, nhấn vào tên tài khoản ở góc trên bên phải và chọn mục "Tra cứu thông tin công dân".
- Bước 3: Hệ thống sẽ hiển thị toàn bộ thông tin cá nhân. Nếu phát hiện sai sót, hãy chủ động đến cơ quan chức năng để chỉnh lý trước khi làm thủ tục cấp đổi thẻ mới.
Việc nắm rõ các quy định và chủ động kiểm tra sẽ giúp công dân tránh được những phiền phức không đáng có, đồng thời đảm bảo tính liên tục trong các hoạt động dân sự và tài chính hàng ngày.
