Chính quyền Tổng thống Joe Biden ngày 4/6 đã công bố một sắc lệnh hành pháp mới, về cơ bản đóng cửa biên giới Mỹ đối với hầu hết người xin tị nạn. Đây là động thái cứng rắn nhất của chính quyền Biden nhằm kiểm soát làn sóng nhập cư bất hợp pháp tại biên giới phía nam, khi số vụ vượt biên đạt mức cao kỷ lục trong những tháng gần đây.
Nội dung chính của lệnh cấm
Theo sắc lệnh mới, những người di cư vượt biên trái phép vào Mỹ sẽ không còn đủ điều kiện xin tị nạn nếu số vụ vượt biên trung bình hàng ngày vượt quá 2.500 người trong một tuần. Quy định này sẽ có hiệu lực ngay lập tức, khi con số hiện tại đã vượt ngưỡng này. Lệnh cấm sẽ chỉ được dỡ bỏ khi số vụ vượt biên giảm xuống dưới 1.500 người mỗi ngày trong một tuần liên tục.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Alejandro Mayorkas cho biết: “Chúng tôi đang thực hiện các bước cần thiết để giải quyết tình trạng khẩn cấp tại biên giới. Quy định mới này sẽ cho phép chúng tôi xử lý nhanh hơn các trường hợp và giảm áp lực lên hệ thống tị nạn vốn đã quá tải.”
Phản ứng từ các nhóm bảo vệ người nhập cư
Các tổ chức bảo vệ quyền lợi người nhập cư đã lên án mạnh mẽ sắc lệnh này. Họ cho rằng đây là sự vi phạm luật pháp quốc tế và các giá trị nhân đạo của Mỹ. Lee Gelernt, luật sư của Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU), tuyên bố: “Chính quyền Biden đang lặp lại chính sách tàn nhẫn của Trump. Chúng tôi sẽ kiện lên tòa án để ngăn chặn sắc lệnh trái pháp luật này.”
Theo số liệu từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP), trong tháng 5/2024, đã có hơn 300.000 vụ vượt biên trái phép, tăng 20% so với tháng trước. Con số này cao hơn nhiều so với mức trung bình 200.000 vụ mỗi tháng trong năm 2023.
Tác động đến người xin tị nạn
Sắc lệnh mới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm nghìn người di cư đang chờ đợi tại biên giới Mexico, bao gồm nhiều gia đình và trẻ em. Những người không đáp ứng các tiêu chí ngoại lệ sẽ bị trục xuất ngay lập tức hoặc bị giam giữ chờ xử lý. Các trường hợp ngoại lệ bao gồm nạn nhân của buôn người, những người có tình trạng y tế khẩn cấp, hoặc những người có nguy cơ bị tra tấn nếu bị trả về.
Tổng thống Biden phát biểu tại Nhà Trắng: “Chúng tôi không thể cho phép biên giới của mình bị quá tải. Hành động này là cần thiết để khôi phục trật tự và bảo vệ an ninh quốc gia.” Tuy nhiên, các nhà phê bình chỉ ra rằng chính quyền Biden đã từng chỉ trích các chính sách tương tự của cựu Tổng thống Donald Trump là vô nhân đạo.
Bối cảnh chính trị
Động thái này diễn ra trong bối cảnh cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024 đang nóng lên, với vấn đề nhập cư là một trong những chủ đề trọng tâm. Các cuộc thăm dò cho thấy đa số cử tri Mỹ ủng hộ các biện pháp mạnh tay hơn để kiểm soát biên giới. Tuy nhiên, sắc lệnh cũng có nguy cơ làm mất lòng các cử tri gốc Latinh và những người ủng hộ nhập cư, vốn là một bộ phận quan trọng trong liên minh của đảng Dân chủ.
Lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện, Mitch McConnell, hoan nghênh quyết định này nhưng cho rằng nó đến quá muộn. Ông nói: “Cuối cùng thì Biden cũng nhận ra thực tế, nhưng đã quá trễ. Hàng triệu người đã vào Mỹ bất hợp pháp dưới thời ông ta.”
Sắc lệnh dự kiến sẽ có hiệu lực trong vòng 30 ngày, và chính quyền Biden đang chuẩn bị các nguồn lực để thực thi, bao gồm tăng cường nhân viên biên phòng và mở rộng các trung tâm giam giữ.
