Luật Giám Sát 2025: Đột Phá Về Minh Bạch Và Công Nghệ
Bên cạnh công tác lập pháp và quyết định các vấn đề trọng đại của quốc gia, hoạt động giám sát luôn là một nhiệm vụ then chốt của các đại biểu dân cử. Thông qua giám sát, việc thực hiện chức năng kiểm soát quyền lực nhà nước được đánh giá kỹ lưỡng, chất vấn phải đi đến tận cùng trách nhiệm, và các kiến nghị sau giám sát cần được thực hiện một cách triệt để, không dừng lại ở hình thức.
Công Khai Và Minh Bạch: Điểm Nhấn Pháp Lý Mới
Sau một thập kỷ chờ đợi, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2025 đã chính thức dành riêng một điều khoản quy định về trách nhiệm công khai, minh bạch trong hoạt động giám sát. Cụ thể, tất cả các chương trình, kế hoạch giám sát, báo cáo kết quả giám sát, nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, cùng với báo cáo thực hiện các văn bản này, văn bản trả lời chất vấn, và văn bản giải quyết kiến nghị của cử tri, đều phải được đăng tải công khai.
Các thông tin này sẽ được công bố trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, hoặc thông qua phương tiện thông tin đại chúng, hoặc các hình thức khác theo quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin, trừ những trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định khác.
Mở Rộng Thẩm Quyền Và Ứng Dụng Công Nghệ
Luật mới cũng bổ sung và mở rộng đáng kể thẩm quyền giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri. Các chủ thể hoạt động chuyên môn sâu và thường xuyên, như Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, và Ban của Hội đồng nhân dân, nay được trao quyền tham gia giám sát nội dung này. Sự mở rộng này nhằm nâng cao hiệu quả và tăng cường tính chuyên môn trong việc theo dõi, đôn đốc giải quyết các kiến nghị từ cử tri.
Một điểm đáng chú ý khác là luật bổ sung quy định về ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động giám sát. Điều này đảm bảo sự liên thông và chia sẻ dữ liệu giám sát giữa các chủ thể giám sát, cơ quan, tổ chức, và cá nhân có liên quan. Các cơ quan thanh tra, kiểm toán, và các tổ chức có thẩm quyền khác có trách nhiệm tăng cường ứng dụng công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số để chia sẻ dữ liệu dùng chung, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động giám sát.
Giám Sát Trách Nhiệm Và Tiếng Nói Cử Tri
Luật còn bổ sung quy định về giám sát trách nhiệm tuân thủ việc tổ chức lấy ý kiến trong quá trình xây dựng dự án luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, và nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, tạo hành lang pháp lý vững chắc để các đại biểu và cử tri cùng "soi chiếu", đảm bảo hoạt động giám sát gắn liền với trách nhiệm thực thi.
Cử tri Võ Văn Đức từ xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị, bày tỏ mong muốn các đại biểu không chỉ có trình độ chuyên môn cao mà còn cần bản lĩnh chính trị vững vàng, liêm chính, và minh bạch. Ông nhấn mạnh: "Các đại biểu cần quyết liệt trong giám sát thực thi pháp luật, đặc biệt trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Họ phải đóng góp ý kiến sâu sắc để xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, gỡ bỏ các 'điểm nghẽn' cơ chế, thúc đẩy phát triển bền vững."
Bà Vũ Thị Dương từ xã Vĩnh Hưng, tỉnh Phú Thọ, cho rằng chất lượng ứng cử viên ngày càng cao, nhưng các đại biểu cần giám sát mạnh mẽ hơn các kiến nghị của cử tri, giải quyết tồn tại một cách gọn ghẽ, không để kéo dài. Anh Lê Hải Phúc, một cử tri trẻ từ phường Định Công, Hà Nội, quan tâm đến giám sát việc lấy ý kiến trong xây dựng chính sách, mong muốn các đại biểu giám sát hiệu quả hơn việc đánh giá tác động của các chính sách ảnh hưởng đến dân và doanh nghiệp.
