Từ ngày 1/7/2026, Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong việc cấp và sử dụng phiếu lý lịch tư pháp, đặc biệt là việc tích hợp thông tin trên ứng dụng VNeID.
Bản điện tử và bản giấy có giá trị pháp lý ngang nhau
Theo luật sửa đổi, phiếu lý lịch tư pháp được cấp dưới hai hình thức: bản điện tử hoặc bản giấy, cả hai đều có giá trị pháp lý như nhau. Nếu cấp dưới dạng bản điện tử, thông tin lý lịch tư pháp sẽ đồng thời hiển thị trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và có giá trị như phiếu lý lịch tư pháp. Người dân có thể sử dụng thông tin này mọi lúc, mọi nơi mà không cần yêu cầu cấp phiếu riêng.
Ba hình thức yêu cầu cấp phiếu
Luật quy định ba hình thức yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp. Thứ nhất, yêu cầu trực tuyến qua VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia. Thứ hai, yêu cầu qua dịch vụ bưu chính kèm chứng thực chữ ký. Thứ ba, yêu cầu trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền.
Thời hạn cấp phiếu rõ ràng
Thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp là 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu hợp lệ. Trường hợp cần xác minh thông tin án tích hoặc hành vi phạm tội mới, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 15 ngày.
Phân biệt phiếu số 1 và số 2
Phiếu lý lịch tư pháp có hai loại. Phiếu số 1 gồm thông tin nhân thân, tình trạng án tích và thông tin về cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã. Phiếu số 2 bao gồm các nội dung tương tự, kèm thông tin về cha mẹ, vợ chồng và đầy đủ án tích kể cả đã được xóa.
Hạn chế yêu cầu cung cấp phiếu
Luật sửa đổi quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp phiếu lý lịch tư pháp số 2. Đối với phiếu số 1, chỉ được yêu cầu khi Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Chính phủ có quy định phục vụ tuyển dụng, cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề. Cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, mặt trận tổ quốc có quyền yêu cầu cung cấp thông tin lý lịch tư pháp thông qua cơ quan có thẩm quyền, không yêu cầu trực tiếp người dân. Việc khai thác thông tin được thực hiện qua kết nối, chia sẻ dữ liệu, có giá trị như phiếu giấy.
Kỳ vọng giảm lạm dụng và quá tải
Quy định mới được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng lạm dụng yêu cầu cung cấp phiếu lý lịch tư pháp từng gây khó khăn cho người dân và quá tải cho cơ quan chức năng.
