Bản chất thu nhập quyết định nghĩa vụ thuế
Theo bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế của Cục Thuế, các danh xưng như KOL (người có sức ảnh hưởng), KOC (người tiêu dùng có sức ảnh hưởng), người làm tiếp thị liên kết (Affiliate) hay sáng tạo nội dung số chỉ là tên gọi trên thị trường. Để xác định nghĩa vụ thuế, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào hợp đồng, quyền và nghĩa vụ giữa các bên. Từ đó, dòng tiền chảy về túi các cá nhân này sẽ được phân loại rõ ràng là thu nhập từ hoạt động kinh doanh (nếu hoạt động độc lập) hay thu nhập từ tiền công, tiền lương (nếu thông qua một tổ chức). Bản chất kinh doanh trên nền tảng số không khác biệt so với kinh doanh truyền thống, cốt lõi vẫn là xác định đúng chủ thể, loại hình thu nhập và tổng doanh thu thực tế.
Lưu ý tách bạch doanh thu bán hàng và dịch vụ số
Nghị định 253/2026/NĐ-CP cũng như Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định rất rõ mức thuế suất cho từng nhóm ngành nghề. Bà Lan Anh nhấn mạnh, nếu một cá nhân vừa bán hàng hóa vật lý, vừa cung cấp dịch vụ hoặc sản phẩm nội dung số, họ bắt buộc phải theo dõi và phân loại riêng rẽ từng luồng doanh thu. Ví dụ, hoạt động cung cấp nội dung thông tin số được xếp vào nhóm ngành dịch vụ, chịu mức thuế suất riêng là 2% thuế TNCN và 5% thuế GTGT. Việc gộp chung các nguồn thu nhập đa ngành nghề có thể dẫn đến rủi ro tính sai thuế suất.
Đã bị nền tảng khấu trừ 10% có phải quyết toán lại?
Đây là thắc mắc lớn nhất của các KOL, KOC khi nhận tiền từ các nền tảng thương mại điện tử hoặc mạng xã hội. Trả lời vấn đề này, bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế của Cục Thuế, phát biểu tại hội thảo chiều 20/7: “Việc bị khấu trừ 10% tại nguồn chưa chắc đã là nghĩa vụ thuế cuối cùng.” Người nộp thuế bắt buộc phải rà soát và tổng hợp toàn bộ các nguồn thu nhập trong năm. Trong trường hợp tổng thu nhập chạm ngưỡng phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân, cá nhân đó sẽ phải tính toán lại số thuế phải nộp trên tổng doanh thu thực tế, sau đó mới đối trừ đi khoản 10% đã được các nền tảng khấu trừ trước đó. Dù có phát sinh thu nhập tại Việt Nam hay từ nền tảng mạng nước ngoài, người nộp thuế đều phải có trách nhiệm rà soát, lưu giữ chứng từ đối soát hợp lệ và kê khai đầy đủ để thực hiện quyết toán theo đúng quy định của pháp luật.
