Cử tri tỉnh Cà Mau vừa kiến nghị Bộ Tài chính xem xét bãi bỏ bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc đối với xe gắn máy. Lý do được đưa ra là loại hình bảo hiểm này chưa mang lại hiệu quả thiết thực, người dân gặp khó khăn khi yêu cầu chi trả sau tai nạn, thủ tục thanh toán rườm rà.
Kiến nghị từ nhiều địa phương
Trước đó, đầu năm 2025, cử tri tại TP.HCM, Đồng Nai, An Giang cũng đề nghị Bộ Tài chính làm rõ sự cần thiết của bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự xe máy, cho rằng quy định này gây lãng phí và đề xuất chuyển sang hình thức tự nguyện.
Theo luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng văn phòng luật sư Chính Pháp, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, với các vụ tai nạn ít nghiêm trọng, hòa giải thỏa thuận diễn ra nhanh chóng. Tuy nhiên, số tiền bảo hiểm không nhiều và thủ tục thanh toán phức tạp khiến ít nạn nhân nhận được tiền bảo hiểm kịp thời, làm mất đi ý nghĩa của loại hình này.
Chuyên gia đề xuất bỏ bảo hiểm bắt buộc
Chuyên gia tài chính Nguyễn Ngọc Tú nhấn mạnh: "So với các loại hình bảo hiểm khác, tỷ lệ bồi thường của bảo hiểm xe máy bắt buộc hiện nay quá thấp, chính sách gần như không phát huy tác dụng." Ông đề xuất nên bỏ bảo hiểm bắt buộc, cho phép người dân tự nguyện mua nếu thấy cần thiết.
Bộ Tài chính cho biết, bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự xe cơ giới hiện được quy định tại Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024, Nghị định 67/2023, Nghị định 174/2024 và Nghị định 78/2026. Các quy định đã được hoàn thiện nhằm gia tăng quyền lợi, đơn giản hóa thủ tục bồi thường.
Thực trạng tỷ lệ tham gia bảo hiểm thấp
Theo Bộ Tài chính, năm 2025, chỉ khoảng 17% số xe máy lưu hành (khoảng 72 triệu chiếc) tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự. Trong khi đó, tỷ lệ tai nạn từ xe mô tô, xe gắn máy lên tới 63,48%. Bộ đánh giá: "Nhiều chủ xe máy chưa hiểu được mức độ quan trọng, nhân văn của sản phẩm bảo hiểm trách nhiệm dân sự... nên chỉ mua bảo hiểm với mục đích chống đối sự kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền."
Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam và các doanh nghiệp thành lập Tổ Nghiên cứu bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự xe cơ giới để rà soát việc thực hiện Nghị định 67/2023. Trên cơ sở đó, đánh giá kết quả triển khai riêng đối với xe máy, tổng hợp khó khăn vướng mắc và đề xuất lộ trình sửa đổi, bổ sung phù hợp.
Định hướng cải cách thủ tục
Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, hồ sơ bồi thường; rà soát mức trách nhiệm bồi thường về người; hoàn thiện quy định cung cấp sản phẩm bảo hiểm nhằm cắt giảm chi phí vận hành. Bảo hiểm xe cơ giới đã được triển khai tại Việt Nam từ năm 1988 với mức phí chỉ từ 55.000-60.000 đồng nhưng mức chi trả có thể lên tới 50 triệu đồng (tài sản) và 150 triệu đồng (sức khỏe, tính mạng).
