Thông tư số 30/2026 thay thế quy định cũ về kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, chứng nhận xe cải tạo và kiểm định khí thải xe máy, có hiệu lực từ 1.7. Chủ xe có thể xuất trình đăng ký xe trên VNeID, VNeTraffic hoặc dữ liệu điện tử từ cơ quan đăng ký xe khi thực hiện thủ tục kiểm định, giảm đáng kể giấy tờ phải xuất trình.
Hồ sơ đạt yêu cầu và tích hợp dữ liệu số
Thông tư chuẩn hóa khái niệm hồ sơ đạt yêu cầu, quy định rõ các trường hợp hồ sơ không hợp lệ như dữ liệu đăng ký xe không khớp với thông tin thực tế hoặc chưa được cơ quan công an chia sẻ. Các loại giấy tờ đã được chia sẻ từ Trung tâm dữ liệu quốc gia hoặc cơ quan quản lý nhà nước thì người dân không phải nộp lại.
Phần mềm quản lý sẽ tự động tạo duy nhất một hồ sơ phương tiện ngay từ lần đầu xe được miễn kiểm định hoặc kiểm định, đồng thời toàn bộ quá trình tra cứu, đối soát dữ liệu đều thực hiện trên môi trường số, hạn chế sai sót và trùng lặp thông tin. Bãi bỏ chế độ báo cáo định kỳ đối với công tác kiểm định và chứng nhận cải tạo, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho các cơ sở đăng kiểm.
Tăng quản lý phương tiện vi phạm và xe bị triệu hồi
Thông tư hoàn thiện quy trình quản lý, cập nhật và khai thác dữ liệu trên phần mềm quản lý phương tiện vi phạm của Cục Đăng kiểm Việt Nam. Cơ sở đăng kiểm có thêm công cụ để nhận diện, theo dõi phương tiện vi phạm, kịp thời phối hợp với các cơ quan liên quan xử lý theo quy định, bảo đảm chỉ những phương tiện đáp ứng đầy đủ yêu cầu về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường mới được lưu hành.
Thông tư cũng bổ sung quy định quản lý đối với xe thuộc diện triệu hồi do lỗi của nhà sản xuất. Những phương tiện đã có thông báo triệu hồi nhưng chưa khắc phục sẽ không đủ điều kiện kiểm định, trừ trường hợp chủ xe chứng minh đã hoàn thành việc sửa chữa theo xác nhận của nhà sản xuất hoặc đại lý được ủy quyền.
Nới quy định xe không phải cải tạo
Thông tư bổ sung thêm nhiều trường hợp được cấp lại Giấy chứng nhận kiểm định và Tem kiểm định ngoài các trường hợp mất, hỏng hoặc sai thông tin. Chủ xe được cấp lại khi thay đổi giấy đăng ký xe, biển số xe; chuyển đổi giữa xe kinh doanh và không kinh doanh vận tải hoặc có một số thay đổi không được coi là cải tạo.
Đặc biệt, thông tư cho phép chủ xe lắp thêm hoặc thay đổi nhiều hạng mục như nội thất, ốp thân xe, cánh gió, cốp nóc, giá nóc, bậc bước chân, cản trước, cản sau, thanh thể thao, nắp thùng xe bán tải, lưới tản nhiệt, thanh trang trí thùng hàng… Việc thay thế bóng đèn thuộc cụm đèn chiếu sáng phía trước bằng bóng đèn loại khác có công suất tiêu thụ điện tương đương mà không cần phải can thiệp, thay đổi kết cấu của cụm đèn, dây dẫn điện hoặc thay thế toàn bộ cụm đèn chiếu sáng phía trước, cụm đèn tín hiệu bằng cụm đèn nâng cấp có chung giắc cắm, không can thiệp thay đổi cấu trúc thân vỏ và hệ thống điện cũng không phải làm thủ tục cải tạo.
Thông tư cũng bổ sung quy định kiểm tra hiệu quả phanh đối với xe có kiểu dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD) và các trường hợp xe có sự thay đổi nhưng không coi là cải tạo.
Mở rộng trường hợp miễn hồ sơ thiết kế
Thông tư sửa đổi, làm rõ nguyên tắc xác định xe cải tạo, phân định cụ thể trường hợp phải chứng nhận cải tạo, trường hợp không được coi là cải tạo và trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế. Đồng thời, bổ sung nhiều quy định mới như: Không được giảm khối lượng toàn bộ của xe sau cải tạo (trừ trường hợp đặc biệt theo quy định); Cho phép nối dài sát xi trong một số trường hợp; Bổ sung quy định cải tạo xe điện, xe hybrid; Quy định cải tạo đối với xe khách giường nằm; Bổ sung yêu cầu đối với xe mô tô, xe gắn máy lắp thêm động cơ điện.
Thông tư cũng bổ sung thêm nhiều trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế như: thay cụm đèn đã được chứng nhận hợp quy; xe tải tự đổ tự nguyện cắt giảm thể tích thùng hàng; lắp hoặc tháo thiết bị cảnh báo bỏ quên trẻ em; lắp hoặc tháo thiết bị chuyên dùng phục vụ vận chuyển vật liệu nổ mà không làm thay đổi kích thước cơ bản, kích thước thùng hàng và khối lượng bản thân của xe hoặc không vượt quá sai số cho phép.
