Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran ngày 17/7 đưa tin hai tàu chở dầu đã bốc cháy sau khi xảy ra các vụ nổ trong lúc tìm cách đi qua khu vực được cho là có bãi thủy lôi ở phía nam eo biển Hormuz. Theo Tasnim, hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhận định eo biển Hormuz hiện ở trong tình trạng "cực kỳ nguy hiểm" và "bị phong tỏa hoàn toàn" sau các cuộc tấn công của Mỹ.
IRGC cảnh báo nguy hiểm tại eo biển Hormuz
IRGC cho rằng các chiến dịch quân sự của Washington đã khiến tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với thế giới không còn bảo đảm an toàn cho hoạt động vận tải biển. Tuy nhiên, đến nay chưa có bất kỳ xác nhận độc lập nào từ các cơ quan hàng hải quốc tế hoặc các bên liên quan về vụ hai tàu chở dầu bốc cháy, cũng như nguyên nhân cụ thể dẫn đến các vụ nổ.
Iran cáo buộc Mỹ tấn công tàu dầu tại đảo Kharg
Trước đó, truyền thông nhà nước Iran cũng cáo buộc quân đội Mỹ đã tấn công một tàu chở dầu đang neo đậu tại đảo Kharg - cảng xuất khẩu dầu lớn nhất của nước này nằm gần eo biển Hormuz, Guardian cho biết. Theo phía Iran, con tàu không chở hàng tại thời điểm xảy ra vụ việc.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận lực lượng Mỹ đã lên kiểm soát một tàu trên Vịnh Oman hôm 17/7 trong khuôn khổ chiến dịch phong tỏa mới nhằm vào các cảng của Iran. CENTCOM cũng cho biết đã chuyển hướng ba tàu thương mại bị cáo buộc tìm cách "phá vỡ lệnh phong tỏa".
Trước đó một ngày, quân đội Mỹ tuyên bố đã vô hiệu hóa một tàu chở dầu không chở hàng sau khi con tàu này cố vượt qua khu vực phong tỏa. Dù vậy, CENTCOM chưa công bố danh tính, quốc tịch hay loại hàng hóa của các tàu bị ảnh hưởng, đồng thời cũng chưa làm rõ cơ sở pháp lý cho các biện pháp chuyển hướng, vô hiệu hóa và kiểm soát những con tàu này.
Tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn hoạt động hạn chế
Theo CENTCOM, một tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn được duy trì và các tàu thương mại vẫn có thể lưu thông với số lượng hạn chế. Hiện Mỹ được cho là bảo vệ tuyến hàng hải dọc bờ biển Oman, trong khi Iran kiểm soát luồng tàu sát bờ biển nước này. Nguồn tin từ Al Jazeera cho biết phần lớn tàu thương mại vẫn đi qua eo biển đều lựa chọn tuyến do Mỹ bảo vệ, song số lượng rất ít do nguy cơ an ninh vẫn ở mức cao.
Lưu lượng hàng hóa qua eo biển Hormuz giảm mạnh
Theo dữ liệu của công ty phân tích hàng hải Lloyd's List Intelligence, lượng hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz theo tuần đã giảm gần 25% ngay từ đầu tháng và tiếp tục sụt giảm khi các cuộc đối đầu Mỹ - Iran leo thang. Để giảm thiểu rủi ro, một số tàu chở dầu đã tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS) khi đi qua eo biển, trong khi nhiều tàu khác lựa chọn neo đậu chờ tình hình ổn định. Lloyd's cho biết dù khu vực Vùng Vịnh đã tăng cường vận chuyển dầu qua hệ thống đường ống, năng lực này vẫn chưa đủ bù đắp lượng hàng hóa sụt giảm trên tuyến đường biển Hormuz.
Giới quan sát nhận định việc vừa bảo vệ tàu thuyền trên tuyến Oman, vừa thực thi phong tỏa đối với các tuyến gần Iran đang tạo áp lực rất lớn lên lực lượng hải quân Mỹ.
