Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có công văn trả lời kiến nghị của Thuế tỉnh Nghệ An về hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh có doanh thu năm dưới 1 tỉ đồng, khẳng định các hộ này không được cấp hóa đơn điện tử từng lần phát sinh mà phải đăng ký sử dụng hóa đơn có mã hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Hướng dẫn của Cục Thuế về hóa đơn cho hộ kinh doanh nhỏ
Trước đó, Thuế tỉnh Nghệ An kiến nghị bổ sung quy định khai và nộp thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (gọi chung là hộ kinh doanh) có mức doanh thu năm dưới 1 tỉ đồng khi được cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.
Tuy nhiên, Cục Thuế trả lời: "Hộ kinh doanh không thuộc trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử có mã có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế". Như vậy, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm không được cấp hóa đơn từng lần, mà phải chủ động đăng ký để được sử dụng hóa đơn có mã hoặc hóa đơn máy tính tiền.
Căn cứ pháp lý và nghị định mới
Hướng dẫn trên dựa trên Nghị định 141 năm 2026 (có hiệu lực từ ngày 1.1.2026) và Nghị định 254 năm 2026 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2026). Theo điểm b khoản 2 điều 1 Nghị định 141 năm 2026, trường hợp hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỉ đồng trở xuống đáp ứng điều kiện và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử thì đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Trong khi đó, điểm d khoản 1 điều 6 Nghị định 254 năm 2026 quy định: hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỉ đồng hoặc hộ kinh doanh bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng thì phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn từ máy tính tiền.
Như vậy, ngưỡng doanh thu 1 tỉ đồng/năm là điểm phân biệt quan trọng: hộ kinh doanh dưới mức này có quyền lựa chọn đăng ký hóa đơn có mã hoặc hóa đơn máy tính tiền nếu có nhu cầu, nhưng không được cấp hóa đơn từng lần. Ngược lại, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng trở lên bắt buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn máy tính tiền.
Các trường hợp được cấp hóa đơn điện tử từng lần
Theo khoản 2 điều 6 Nghị định 254 năm 2026, cơ quan thuế sẽ cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh trong một số trường hợp cụ thể. Đối với hóa đơn bán hàng, các trường hợp gồm: tổ chức không kinh doanh nhưng phát sinh giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế; tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh thuộc diện nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp và thuộc các tình huống như ngừng hoạt động kinh doanh chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt mã số thuế nhưng có thanh lý tài sản; tạm ngừng kinh doanh nhưng cần hóa đơn để giao cho khách hàng theo hợp đồng đã ký; bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn; doanh nghiệp đang làm thủ tục phá sản dưới sự giám sát của tòa án; hoặc trong thời gian giải trình, bổ sung tài liệu theo quy định.
Đối với hóa đơn giá trị gia tăng, các trường hợp được cấp từng lần bao gồm: tổ chức kinh tế, tổ chức khác thuộc diện nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ rơi vào các tình huống tương tự (ngừng hoạt động, tạm ngừng, bị cưỡng chế, phá sản, giải trình); và tổ chức, cơ quan nhà nước không thuộc diện nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ có bán đấu giá tài sản (trừ tài sản công), trường hợp giá trúng đấu giá đã bao gồm thuế GTGT được công bố rõ trong hồ sơ.
Ngoài ra, cơ quan thuế cũng cấp hóa đơn bán tài sản công có mã theo từng lần khi cơ quan được giao nhiệm vụ tổ chức xử lý tài sản công là người nộp thuế GTGT bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn.
Việc phân biệt rõ ràng giữa hộ kinh doanh dưới 1 tỉ đồng và các trường hợp được cấp hóa đơn từng lần giúp tránh nhầm lẫn, đồng thời đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật về hóa đơn điện tử. Các hộ kinh doanh có doanh thu nhỏ cần chủ động đăng ký sử dụng hóa đơn có mã hoặc hóa đơn máy tính tiền nếu có nhu cầu, thay vì chờ cơ quan thuế cấp từng lần.
