Các cơ quan quản lý của Liên minh Châu Âu (EU) vừa áp mức phạt 1 tỷ USD (890 triệu euro) đối với Google, cáo buộc tập đoàn này lợi dụng vị thế thống trị trong lĩnh vực tìm kiếm để ưu ái các dịch vụ của chính mình một cách bất hợp pháp. Quyết định này có khả năng làm gia tăng căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương, đặc biệt khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đã đe dọa đáp trả EU vì các hành vi nhắm vào các công ty công nghệ Mỹ.
Vi phạm Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số
Theo Ủy ban Châu Âu (EC), Google đã vi phạm Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) – bộ luật được thông qua năm 2022 nhằm ngăn chặn các nền tảng công nghệ lớn lạm dụng hệ sinh thái để trói chân người dùng và chèn ép đối thủ. Cụ thể, Google hiển thị dịch vụ của mình ở vị trí nổi bật hơn trên kết quả tìm kiếm, đẩy dịch vụ đối thủ xuống sâu hơn trong các lĩnh vực như mua sắm, du lịch, trò chơi điện tử và dịch thuật.
Ngoài ra, EC cũng kết luận rằng Google áp dụng các hạn chế bất công trên cửa hàng ứng dụng Google Play, ngăn cản nhà phát triển giao tiếp trực tiếp với người dùng hoặc thực hiện giao dịch có thể làm giảm khoản phí mà Google thu được. Giới chức trách cho rằng các tập đoàn công nghệ lớn đã trở nên quá thống trị trong các lĩnh vực như tìm kiếm internet, điện thoại thông minh, thương mại điện tử và mạng xã hội, đóng vai trò là người gác cổng quyết định số phận của các doanh nghiệp khác.
Phản ứng từ Google và EU
Bà Teresa Ribera, Phó Chủ tịch Thường trực EC phụ trách chính sách cạnh tranh, phát biểu: “Những sản phẩm tốt nhất nên thành công vì chúng tốt hơn, chứ không phải vì chúng thuộc sở hữu của công ty vận hành công cụ tìm kiếm. Đây chính là cam kết của DMA, bảo vệ sự công bằng, quyền lựa chọn và đổi mới sáng tạo trên thị trường kỹ thuật số vì lợi ích của toàn bộ công dân Châu Âu.”
Google có 60 ngày để tuân thủ quyết định, bao gồm tăng độ hiển thị cho các dịch vụ đối thủ, nếu không sẽ đối mặt với hình phạt bổ sung lên tới 5% doanh thu toàn cầu. Ông Kent Walker, Cố vấn Pháp lý Toàn cầu của Google, cho rằng quyết định này sẽ buộc công ty thay đổi thiết kế sản phẩm, làm tổn hại trải nghiệm người dùng Châu Âu. “Đây không phải là cạnh tranh công bằng; đây là sự cải lùi về sản phẩm. Quy định quản lý đáng lẽ phải làm cho sản phẩm tốt hơn, chứ không phải tệ đi”, ông nói.
Bối cảnh căng thẳng thương mại và các án phạt trước đó
Khoản phạt này diễn ra trong bối cảnh ông Trump chuẩn bị áp thuế quan mới lên EU và các đối tác thương mại lớn. Tháng trước, ông đe dọa áp thuế đối với các quốc gia đánh thuế dịch vụ kỹ thuật số lên công ty Mỹ. Tháng 12, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho biết các công ty Châu Âu như Spotify (Thụy Điển), Siemens (Đức) và Mistral (Pháp) có thể trở thành mục tiêu chịu phí hoặc hạn chế mới.
Google là mục tiêu thường xuyên của các cơ quan quản lý EU trong thập kỷ qua, với tổng số tiền phạt hơn 10 tỷ euro kể từ năm 2017. Mới trong tháng này, EU yêu cầu Google dỡ bỏ hạn chế đối với các công ty AI đối thủ trên Android, và yêu cầu Meta thay đổi thiết kế Instagram, Facebook để giảm tính gây nghiện. Khoản phạt 1 tỷ USD tương đối nhỏ so với quy mô của Google: hôm thứ Tư, Alphabet, công ty mẹ của Google, báo cáo lợi nhuận quý 112,1 tỷ USD, nhờ đầu tư vào SpaceX và Anthropic.
EU từ lâu là khu vực quản lý nghiêm ngặt nhất thế giới đối với ngành công nghệ trong các lĩnh vực bảo mật dữ liệu, cạnh tranh và nội dung độc hại. Dù các nhà lãnh đạo đã có bước nới lỏng quy định cho AI và công nghệ khác để thúc đẩy tăng trưởng, khối này vẫn tiếp tục đẩy mạnh điều tra và án phạt nhắm vào các tập đoàn lớn.
