Theo Điều 9 Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024, hành vi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn bị nghiêm cấm. Quy định này áp dụng với người lái ô tô, xe máy, xe gắn máy, thậm chí cả xe đạp và xe đạp điện. Nhiều người sau khi uống rượu bia đã chọn cách dắt bộ xe máy về nhà để tránh mức phạt nặng. Tuy nhiên, liệu giải pháp này có thực sự an toàn và hợp pháp?
Dắt xe: Không vi phạm luật nhưng tiềm ẩn rủi ro
Theo khoản 8 Điều 2 Luật Giao thông 2024, người tham gia giao thông đường bộ bao gồm người điều khiển phương tiện, người được chở, người dẫn dắt vật nuôi và người đi bộ. Người đi bộ dắt theo xe máy hoặc xe đạp không bị coi là điều khiển phương tiện, do đó không bị xử phạt về nồng độ cồn theo Nghị định 168/2024. Tuy nhiên, việc dắt xe trong tình trạng say xỉn không đảm bảo an toàn. Xe máy thường nặng khoảng 100 kg, dễ gây mất thăng bằng, đặc biệt khi phải di chuyển trên quãng đường dài hoặc qua khu vực đông người.
Nguy cơ tai nạn và khó khăn thực tế
Dắt xe trên vỉa hè hoặc sát lề đường đúng quy định là bắt buộc, nhưng trong tình trạng thiếu tỉnh táo, người dắt xe dễ va chạm với người đi bộ, xe khác hoặc tự ngã. Các chuyên gia giao thông khuyến cáo rằng việc dắt xe đường dài không chỉ gây mệt mỏi mà còn tăng nguy cơ tai nạn, nhất là vào ban đêm. Hơn nữa, hệ thống camera giám sát thông minh AI đã được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương, có thể ghi nhận hành vi điều khiển xe trước đó, giúp lực lượng CSGT phát hiện các trường hợp cố tình xuống dắt xe để tránh phạt.
Mức phạt nồng độ cồn hiện hành
Theo Nghị định 168/2024, người điều khiển mô tô, xe gắn máy có nồng độ cồn bị phạt từ 2 đến 10 triệu đồng, đồng thời bị trừ điểm giấy phép lái xe hoặc tước quyền sử dụng bằng lái tùy mức độ. Đối với xe đạp, xe đạp điện, mức phạt từ 100.000 đến 600.000 đồng theo Điều 9 Nghị định 168. Như vậy, dù dắt xe không vi phạm, nhưng nếu trước đó đã điều khiển xe khi có nồng độ cồn, người vi phạm vẫn có thể bị xử lý nếu bị phát hiện qua camera hoặc lực lượng chức năng.
Giải pháp an toàn hơn: Gửi xe và dùng dịch vụ khác
Các chuyên gia khuyên rằng giải pháp tối ưu là gửi xe lại tại điểm vui chơi, sau đó sử dụng taxi, xe ôm công nghệ hoặc dịch vụ lái hộ để đưa cả người và xe về nhà. Điều này vừa đảm bảo an toàn, vừa tránh các rủi ro pháp lý. Dắt xe chỉ nên áp dụng cho quãng đường ngắn, khi người uống còn tỉnh táo và có thể kiểm soát tốt. Tuy nhiên, nhìn chung, không nên coi dắt xe là cách “lách luật” bền vững, bởi sự an toàn của bản thân và cộng đồng là trên hết.
