Bang Maharashtra, Ấn Độ, đang rúng động trước một vụ bê bối thực phẩm chưa từng có: các cơ sở sản xuất sữa tươi đã pha trộn bột giặt, urê và tinh bột vào sản phẩm nhằm tạo độ đặc và bọt giả, gây nguy hại nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em.
Chiêu trò tinh vi của các gian thương
Theo điều tra từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm bang Maharashtra (State FDAs), các gian thương đã pha loãng sữa thật với nước để tăng sản lượng, sau đó sử dụng hóa chất công nghiệp để phục hồi kết cấu. Cụ thể, họ thêm bột giặt vào để tạo lớp bọt dày và bền, bắt chước lớp bọt tự nhiên khi rót sữa tươi. Tinh bột được dùng để tái tạo độ sánh, còn urê nhằm đánh lừa các hệ thống đo lường hàm lượng protein.
Đáng báo động hơn, phân tích hóa học ngẫu nhiên tại phòng thí nghiệm còn phát hiện dấu vết của formalin – một hóa chất thường dùng trong ướp xác – nhằm kéo dài thời gian bảo quản. Theo báo NDTV, các chất này được trộn vào sữa không chỉ để tạo bọt mà còn để đánh lừa cảm quan người dùng.
Kết quả kiểm nghiệm sinh hóa
State FDAs đã công bố các phản ứng sinh hóa rõ ràng: mẫu thử chuyển màu tím khi phản ứng với chất chỉ thị bromocresol, chứng minh có chất tẩy rửa; chuyển xanh đen với dung dịch i-ốt cho thấy có tinh bột; và hóa vàng do tồn dư urê. Những kết quả này xác nhận sự tồn tại của các hoạt chất tẩy rửa công nghiệp như natri hydroxit trong chuỗi cung ứng thực phẩm.
Theo các chuyên gia lâm sàng, nếu dung nạp ở nồng độ thấp nhưng liên tục, các hóa chất này sẽ tấn công hệ tiêu hóa, gây viêm loét dạ dày, tiêu chảy cấp. Khi đi vào mao mạch và hệ tuần hoàn, chúng tạo áp lực đào thải lớn lên gan và thận. Trẻ em, do hệ nội tạng đang phát triển, có nguy cơ chịu tổn thương vĩnh viễn về thể chất và thần kinh nếu tiêu thụ loại sữa tổng hợp này.
Chiến dịch truy quét diện rộng
Trước nguy cơ y tế công cộng, State FDAs đã thiết lập một chiến dịch thanh tra hệ thống. Tính đến nay, nhà chức trách đã thu giữ 7.500 lít sữa pha trộn tại Latur. Tại Solapur, khối lượng tiêu hủy lên tới 37.500 lít, tương đương giá trị thương mại khoảng 1,5 triệu rupee (khoảng 410 triệu đồng). Quá trình thanh tra còn phát hiện lỗ hổng nghiêm trọng về kiểm soát nhiễm khuẩn: các kho chứa bị nấm mốc bao phủ, không tuân thủ tiêu chuẩn phòng dịch.
Chiến dịch do Ủy viên State FDAs Tukaram Mundhe dẫn đầu nhận được sự đánh giá cao, nhưng cũng gây ra tranh chấp giữa cơ quan thực thi pháp luật và các tiểu thương.
Tác động đến thị trường và phản ứng từ người bán lẻ
Lệnh cấm đột ngột đối với hình thức bán lẻ sữa không đóng gói – buộc toàn bộ thị trường chuyển sang sữa túi đã làm dấy lên làn sóng biểu tình từ các tiểu thương tại Mumbai. Theo giới bán lẻ, sữa tươi có tính chất vật lý đòi hỏi tốc độ luân chuyển nhanh. Việc áp đặt quy chuẩn đóng gói mới mà không có vùng đệm thời gian hay hỗ trợ hạ tầng logistics đang đẩy các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ vào nguy cơ phá sản.
Bài toán đặt ra cho các cơ quan hoạch định chính sách Ấn Độ không chỉ là loại bỏ hóa chất khỏi thực phẩm, mà còn phải thiết kế lộ trình chuyển đổi thương mại hợp lý, cân bằng giữa an toàn sức khỏe và sự sống còn của chuỗi cung ứng dân sinh.
