Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin sửa đổi: Quy định chi tiết thông tin công dân được và không được tiếp cận
Tại phiên họp sáng ngày 2/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự thảo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi). Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh trình bày tờ trình của Chính phủ, cho biết dự thảo Luật được kết cấu gồm 4 chương, 31 điều, giảm 1 chương và 6 điều so với Luật Tiếp cận thông tin năm 2016.
Quy định rõ ràng về thông tin công dân không được tiếp cận
Một nội dung đáng chú ý trong dự thảo Luật là việc quy định cụ thể các loại thông tin công dân được tiếp cận và thông tin công dân không được tiếp cận. Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh: "Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung các quy định về thông tin công dân không được tiếp cận để bảo đảm cụ thể, đầy đủ, rõ ràng hơn và thống nhất, đồng bộ với quy định của pháp luật có liên quan."
Về thông tin công dân không được tiếp cận, dự thảo Luật quy định gồm 6 nội dung chính:
- Thông tin thuộc bí mật Nhà nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật Nhà nước. Khi thông tin này được giải mật, công dân sẽ được tiếp cận theo quy định của Luật.
- Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình theo pháp luật dân sự; dữ liệu cá nhân theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
- Bí mật kinh doanh theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.
- Thông tin mà nếu cung cấp sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng; hoặc gây nguy hại đến tính mạng, cuộc sống, tài sản của người khác.
- Thông tin thuộc bí mật công tác do cơ quan, đơn vị xác định theo quy định của pháp luật.
- Thông tin về cuộc họp nội bộ của cơ quan, đơn vị; tài liệu do cơ quan, đơn vị soạn thảo cho công việc nội bộ.
Dự thảo Luật cũng nêu rõ, công dân được tiếp cận thông tin của cơ quan, đơn vị, trừ các thông tin không được tiếp cận quy định như trên.
Thông tin được tiếp cận có điều kiện và công khai rộng rãi
Theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh, dự thảo Luật bổ sung các thông tin được tiếp cận có điều kiện để bảo đảm thống nhất với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 và Luật Lưu trữ năm 2024. Cụ thể:
- Thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh được tiếp cận khi chủ sở hữu đồng ý.
- Thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân được tiếp cận khi được người đó đồng ý; thông tin liên quan đến bí mật gia đình được tiếp cận khi được các thành viên gia đình đồng ý.
Chính phủ đề xuất, trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, người đứng đầu cơ quan, đơn vị có thể quyết định cung cấp thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình trong trường hợp cần thiết vì lợi ích công cộng, sức khỏe cộng đồng theo quy định pháp luật, mà không cần sự đồng ý theo các khoản quy định trước đó.
Bà Đặng Hoàng Oanh cho biết thêm, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung các thông tin phải được công khai rộng rãi để bảo đảm đồng bộ với các luật chuyên ngành trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục, văn hóa, an toàn thực phẩm, môi trường, tài chính, đất đai, xây dựng, đấu thầu, lao động. Việc công khai này nhằm:
- Tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin liên quan mật thiết đến đời sống, sản xuất, kinh doanh, lợi ích công cộng, sức khỏe cộng đồng.
- Đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng tăng của người dân trong xã hội hiện đại.
Dự thảo Luật Tiếp cận thông tin sửa đổi hướng đến việc cân bằng giữa quyền tiếp cận thông tin của công dân và bảo vệ các lợi ích quan trọng khác, góp phần minh bạch hóa hoạt động của cơ quan nhà nước.
