Người dùng mạng xã hội có thể chia sẻ đường link bài báo mà không lo bị phạt, nhưng nếu chỉ chia sẻ một phần hoặc xào nấu nội dung thì đó là hành vi vi phạm bản quyền. Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định mức phạt từ 20-30 triệu đồng đối với tổ chức có hành vi cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền. Đối với cá nhân, mức phạt tương ứng từ 10-15 triệu đồng.
Phân biệt thông tin phổ biến và nội dung có bản quyền
Tại Hội nghị sơ kết lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026 diễn ra ngày 24/6, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH&TTĐT, thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã làm rõ một số trường hợp liên quan đến việc chia sẻ nội dung báo chí trên mạng xã hội. Theo ông, cần phân biệt giữa những thông tin phổ biến mà nhiều người đều có thể tiếp cận với các nội dung được cơ quan báo chí tạo ra thông qua quá trình tác nghiệp.
Đối với các thông tin phổ biến như Hà Nội hôm nay nắng nóng 40 độ C hoặc một vụ tai nạn xảy ra trên đường, việc sử dụng lại các thông tin này không mặc nhiên bị xem là vi phạm bản quyền. Tuy nhiên, nếu từ một thông tin phổ biến đó, cơ quan báo chí tiếp tục tìm hiểu, xác minh, phỏng vấn chuyên gia hoặc khai thác thêm các góc nhìn, phân tích mà người khác không có sẵn thì phần nội dung được tạo ra từ quá trình này là công sức của phóng viên.
Ví dụ cụ thể về vi phạm bản quyền
Lấy ví dụ về đợt nắng nóng tại Hà Nội, ông Lê Quang Tự Do cho biết việc nhiệt độ ngoài trời lên tới 40 độ C là thông tin phổ biến. Nhưng nếu phóng viên trao đổi với Giám đốc Trung tâm Khí tượng Thủy văn để tìm hiểu nguyên nhân của hiện tượng này thì phần giải thích, phân tích của chuyên gia được khai thác thông qua hoạt động tác nghiệp không còn là thông tin phổ biến đơn thuần. Trong trường hợp người khác lấy các phân tích, lý giải hoặc thông tin đó để viết lại bằng câu chữ mới, dù không sao chép nguyên văn bài báo, vẫn là hành vi vi phạm bản quyền.
Theo cơ quan quản lý, nguyên tắc chung là người tạo ra tác phẩm sẽ là người sở hữu tác phẩm đó. Dù sử dụng với mục đích thương mại hay phi thương mại thì đều phải xin phép chủ sở hữu.
Xào nấu nội dung báo chí cũng bị xử lý
Bên cạnh hành vi sao chép nguyên văn, cơ quan quản lý cũng đề cập đến tình trạng xào nấu nội dung báo chí đang phổ biến trên môi trường mạng. Trước đề xuất của một số cơ quan báo chí về việc ban hành danh mục chi tiết các hành vi vi phạm bản quyền, đại diện Cục cho rằng điều này rất khó thực hiện trên thực tế vì các tình huống phát sinh là muôn hình muôn vẻ. Do đó, việc một nội dung hoặc hành vi cụ thể có vi phạm bản quyền hay không sẽ được cơ quan có thẩm quyền xem xét, thẩm định trong từng trường hợp.
Cách chia sẻ đúng không vi phạm
Nói về cách chia sẻ đúng, đại diện Cục PTTH&TTĐT cho biết việc sử dụng nút Share hoặc đăng tải đường link bài báo từ website chính thức của cơ quan báo chí lên mạng xã hội không bị xem là hành vi chia sẻ tác phẩm báo chí trái phép. Lý do là đường link chỉ đóng vai trò dẫn người dùng tới bài viết gốc. Khi nhấn vào liên kết, người đọc vẫn được chuyển tới website của cơ quan báo chí sở hữu nội dung. Nói cách khác, người dùng đang chia sẻ đường dẫn chứ không phải chia sẻ nội dung bài báo.
Tuy nhiên, trường hợp đăng tải đường link nhưng đồng thời sao chép một phần hoặc toàn bộ nội dung bài viết để đăng lại trên mạng xã hội lại là vấn đề khác. Theo đại diện Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, nếu cơ quan báo chí không cho phép khai thác lại nội dung thì việc đăng lại dù chỉ một phần hay toàn bộ bài viết đều là hành vi vi phạm bản quyền. Điều này cũng đồng nghĩa việc ghi nguồn, dẫn tên báo hoặc cơ quan báo chí không đồng nghĩa với việc được phép sử dụng lại nội dung. Quyền quyết định cho phép hay không cho phép khai thác vẫn thuộc về chủ sở hữu tác phẩm.
Như vậy, theo giải thích của cơ quan quản lý, việc chia sẻ đường link bài báo từ website chính thức của cơ quan báo chí lên mạng xã hội không bị xem là hành vi vi phạm bản quyền. Tuy nhiên, việc sao chép nội dung, đăng lại một phần bài viết hoặc sử dụng các thông tin do cơ quan báo chí khai thác thông qua quá trình tác nghiệp có thể dẫn đến rủi ro vi phạm bản quyền nếu chưa được sự cho phép của chủ sở hữu.
