Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin chính thức có hiệu lực. Theo đó, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ sẽ bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng. Quy định này khiến nhiều người dùng lo lắng khi chia sẻ nội dung báo chí trên các nền tảng như Facebook, Zalo, TikTok.
Cục trưởng Lê Quang Tự Do giải thích chi tiết
Tại Hội nghị sơ kết lĩnh vực thông tin điện tử 6 tháng đầu năm 2026 diễn ra ngày 24/6, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH&TTĐT, thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đã làm rõ các trường hợp liên quan đến việc chia sẻ nội dung báo chí trên mạng xã hội. Ông nhấn mạnh rằng khái niệm "tác phẩm báo chí" đã được quy định trong Luật Báo chí năm 2016 và Luật Báo chí sửa đổi năm 2025, gần như giữ nguyên nội dung.
Ông Lê Quang Tự Do cho biết có ba trường hợp cần xem xét để xác định vi phạm bản quyền hay không. Trường hợp thứ nhất là người dùng chia sẻ đường link bài báo. Theo ông, đường link không phải là tác phẩm báo chí, mà chỉ là đường dẫn tới tác phẩm. Khi người dùng chia sẻ link, người khác bấm vào vẫn được chuyển tới trang của cơ quan báo chí để đọc nội dung. Vì vậy, việc chia sẻ đường link hoàn toàn không vi phạm bản quyền.
Chia sẻ kèm nội dung hoặc viết lại có thể vi phạm
Trường hợp thứ hai là chia sẻ đường link kèm theo một phần hoặc toàn bộ nội dung tác phẩm báo chí. Ông Lê Quang Tự Do khẳng định, nếu cơ quan báo chí chưa cho phép, đây là hành vi vi phạm bản quyền. Dù chia sẻ một phần hay toàn bộ nội dung đều có thể bị xem là vi phạm.
Trường hợp thứ ba là lấy thông tin từ một bài báo rồi viết lại bằng câu chữ khác, không sao chép nguyên văn nhưng vẫn sử dụng toàn bộ ý chính. Ông Do cho rằng cần phân tích cụ thể. Nếu thông tin gốc chỉ có một cơ quan báo chí khai thác được, việc lấy lại để viết lại vẫn là vi phạm bản quyền. Ngược lại, nếu thông tin phổ biến, nhiều cơ quan báo chí và nhiều người trên mạng xã hội đều tiếp cận được, như vụ tai nạn giao thông hay thông tin thời tiết, thì không nhất thiết bị xem là vi phạm.
Ông Do lấy ví dụ: thông tin "Hà Nội nóng 40 độ" là thông tin phổ biến. Nhưng nếu bài báo có nội dung phỏng vấn chuyên gia khí tượng giải thích nguyên nhân nắng nóng, người khác lấy chính thông tin đó để viết lại dù không sao chép nguyên văn vẫn có thể vi phạm bản quyền.
Nguyên tắc chung và khuyến cáo
Cục trưởng Lê Quang Tự Do nhấn mạnh: đối với vi phạm bản quyền, không bao giờ có quy định cụ thể, chỉ có quy định về nguyên tắc. Nguyên tắc là ai tạo ra sản phẩm thì người đó có quyền bản quyền và quyền liên quan. Người khác khi sử dụng, dù với mục đích thương mại hay phi thương mại, đều phải được sự cho phép của chủ sở hữu. Trong từng trường hợp cụ thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét, đối chiếu và thẩm định để xác định có vi phạm hay không.
Như vậy, theo giải thích của cơ quan quản lý, việc chia sẻ đường link bài báo từ website chính thức của cơ quan báo chí lên mạng xã hội không bị xem là vi phạm bản quyền. Tuy nhiên, việc sao chép nội dung, đăng lại một phần bài viết hoặc sử dụng các thông tin do cơ quan báo chí khai thác thông qua quá trình tác nghiệp có thể dẫn đến rủi ro vi phạm bản quyền nếu chưa được sự cho phép của chủ sở hữu.
