Ngày 22/7, Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Australia (ASIC) tuyên bố áp dụng cách tiếp cận cứng rắn hơn trong giám sát kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán, sau vụ bê bối rò rỉ thông tin liên quan đến KPMG – một trong bốn hãng kiểm toán lớn nhất thế giới. Động thái này được xem là bước đi mạnh mẽ nhằm khôi phục niềm tin vào ngành kiểm toán, vốn bị ảnh hưởng bởi hàng loạt vụ việc về đạo đức nghề nghiệp và xung đột lợi ích.
ASIC siết chặt giám sát hoạt động kiểm toán
ASIC đã gửi thư đến khoảng 2.900 kiểm toán viên trên toàn Australia, nhấn mạnh rằng các hành vi vi phạm quy định về tính độc lập, đạo đức nghề nghiệp hoặc sử dụng thông tin mật sẽ bị xử lý nghiêm. Cơ quan này dự kiến tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động kiểm toán, mở rộng điều tra các trường hợp có dấu hiệu xung đột lợi ích, đồng thời tăng số vụ xử lý kỷ luật và khởi kiện đối với kiểm toán viên vi phạm. ASIC cũng yêu cầu các doanh nghiệp kiểm toán nâng cao hệ thống quản trị và kiểm soát nội bộ.
Ủy viên ASIC Kate O'Rourke cho biết: “Niềm tin của công chúng đối với ngành kiểm toán chỉ có thể được duy trì khi các kiểm toán viên thực hiện đầy đủ nghĩa vụ độc lập và đặt lợi ích công chúng lên trên lợi ích thương mại.”
Bê bối KPMG bắt đầu như thế nào?
Động thái của ASIC xuất phát từ cuộc điều tra đang diễn ra đối với KPMG Australia. Theo Reuters và truyền thông Australia, một số đối tác và nhân viên của KPMG bị cáo buộc đã làm rò rỉ hoặc sử dụng trái phép các tài liệu kiểm toán bảo mật của khách hàng. Những thông tin nội bộ này được cho là đã bị khai thác cho mục đích kinh doanh, đấu thầu và phát triển khách hàng, làm dấy lên nghi vấn về việc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ bảo mật.
Ngoài cáo buộc rò rỉ thông tin, KPMG còn bị tố có hành vi trả đũa người tố giác trong nội bộ công ty. Các cáo buộc này khiến cơ quan quản lý phải mở cuộc điều tra chính thức đối với ba đối tác của hãng. Sau khi vụ việc bị phanh phui, Giám đốc điều hành KPMG Australia cùng lãnh đạo bộ phận kiểm toán đã từ chức. Hãng cũng phải đối mặt với áp lực lớn từ khách hàng, nhà đầu tư và các cơ quan quản lý.
Không chỉ KPMG, cả Big Four đều bị đặt dưới tầm ngắm
Bê bối của KPMG diễn ra trong bối cảnh niềm tin đối với các hãng kiểm toán lớn tại Australia đã bị ảnh hưởng sau nhiều vụ việc gây tranh cãi trong vài năm gần đây. Chính phủ Australia tuần trước cũng công bố kế hoạch tăng cường giám sát toàn bộ nhóm Big Four gồm KPMG, Deloitte, EY và PwC. Đây là bốn công ty kiểm toán và tư vấn lớn nhất thế giới, chiếm phần lớn thị trường kiểm toán các doanh nghiệp niêm yết cũng như nhiều cơ quan chính phủ.
Giới chức Australia đang xem xét hàng loạt biện pháp cải cách như tăng quyền giám sát của cơ quan quản lý, siết các quy định về đạo đức nghề nghiệp và đánh giá khả năng tách biệt hoạt động tư vấn với hoạt động kiểm toán nhằm hạn chế xung đột lợi ích. Trước đó, PwC Australia cũng từng vướng bê bối lớn khi một cựu đối tác bị phát hiện sử dụng thông tin mật về chính sách thuế của Chính phủ để hỗ trợ khách hàng, khiến uy tín của toàn ngành kiểm toán bị ảnh hưởng.
KPMG tiếp tục đối mặt nhiều sức ép
Trong khi cuộc điều tra vẫn đang diễn ra, KPMG Australia được cho là đang triển khai kế hoạch cắt giảm hàng trăm việc làm và giảm thu nhập của các đối tác nhằm ứng phó với áp lực tài chính và sự sụt giảm niềm tin từ thị trường. Nhiều khách hàng lớn và cơ quan nhà nước cũng đang rà soát lại quan hệ hợp tác với công ty.
Vì sao vụ việc được đánh giá nghiêm trọng?
Kiểm toán độc lập đóng vai trò xác nhận tính trung thực của báo cáo tài chính doanh nghiệp, giúp nhà đầu tư, ngân hàng và cơ quan quản lý đưa ra quyết định chính xác. Do đó, khi một công ty kiểm toán bị cáo buộc sử dụng thông tin mật hoặc để xảy ra xung đột lợi ích, uy tín của không chỉ doanh nghiệp đó mà cả hệ thống giám sát tài chính cũng bị ảnh hưởng.
Các chuyên gia nhận định việc ASIC tăng cường giám sát cho thấy Australia đang muốn khôi phục niềm tin đối với ngành kiểm toán thông qua việc nâng cao trách nhiệm giải trình, tăng cường thực thi pháp luật và siết chặt các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp. Đây được xem là một trong những đợt cải cách mạnh mẽ nhất đối với lĩnh vực kiểm toán tại Australia trong nhiều năm qua.
