Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam Hoàng Thanh Tùng đã có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể Diễn đàn pháp lý quốc tế Saint Petersburg lần thứ XIV, khẳng định vai trò nền tảng của luật pháp quốc tế đối với sự phát triển và hội nhập của Việt Nam.
Phát biểu của Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga
Tại phiên toàn thể, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nhấn mạnh thế giới đang ở thời điểm bước ngoặt đối với nhiều tiến trình toàn cầu, trong đó có luật pháp quốc tế. Ông Medvedev cho rằng cuộc khủng hoảng hiện nay của các thể chế pháp luật quốc tế phần lớn bắt nguồn từ xu hướng biến luật pháp thành công cụ phục vụ lợi ích và đặc quyền của một số ít chủ thể. Theo ông, sức mạnh thực sự của pháp luật nằm ở việc đảm bảo tuyệt đối sự bình đẳng cho tất cả các thực thể pháp lý.
Việt Nam nhìn nhận luật quốc tế như thế nào?
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết chủ đề của Phiên toàn thể có ý nghĩa thời sự sâu sắc trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp. Ông nhấn mạnh luật pháp quốc tế là công cụ được Việt Nam sử dụng tối đa để phát triển đất nước, là phương tiện để hợp tác hòa bình và hội nhập sâu rộng. Các nguyên tắc cơ bản như bình đẳng chủ quyền, dân tộc tự quyết, không can thiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với Việt Nam.
Bộ trưởng khẳng định: “Việt Nam luôn coi trọng luật pháp quốc tế như một công cụ pháp lý quan trọng để bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, đồng thời là khuôn khổ để xây dựng quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi giữa các quốc gia.”
Luật quốc tế thúc đẩy cải cách pháp luật trong nước
Từ công cuộc Đổi mới năm 1986, Việt Nam tham gia ASEAN, gia nhập WTO, ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đã thúc đẩy rà soát, sửa đổi, bổ sung nhiều lĩnh vực pháp luật quan trọng như đầu tư, thương mại, doanh nghiệp, sở hữu trí tuệ, đất đai, bảo vệ người tiêu dùng, cạnh tranh và giải quyết tranh chấp. Quá trình này không chỉ nội luật hóa cam kết quốc tế mà còn đổi mới tư duy pháp lý: từ quản lý sang kiến tạo phát triển, từ khép kín sang mở, hội nhập.
Bộ trưởng dẫn chứng: “Việc Việt Nam được lựa chọn tổ chức Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) là minh chứng cho vai trò, trách nhiệm và đóng góp ngày càng tích cực của Việt Nam đối với các vấn đề pháp lý toàn cầu.”
Tương lai của luật pháp quốc tế
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng khẳng định luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc vẫn là nền tảng của trật tự quốc tế hiện đại. Ông nhấn mạnh: “Tôn trọng luật pháp quốc tế không chỉ được thể hiện ở các tuyên bố đối ngoại, mà phải được thể hiện trong chính quá trình xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật và thực hiện nghiêm túc các nghĩa vụ quốc tế ở cấp độ quốc gia.”
Ông cũng cho rằng luật pháp quốc tế trong tương lai cần điều chỉnh các vấn đề mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, không gian mạng, công nghệ lượng tử, hệ thống tự động và hạ tầng số. Cộng đồng quốc tế cần xây dựng chuẩn mực trách nhiệm đối với công nghệ mới, bảo đảm con người luôn giữ vai trò trung tâm.
Hợp tác pháp luật quốc tế
Bộ trưởng nhấn mạnh hợp tác pháp luật không chỉ là trao đổi kỹ thuật lập pháp mà còn là quá trình xây dựng lòng tin, chia sẻ kinh nghiệm, thu hẹp khác biệt. Việt Nam sẵn sàng cùng các đối tác thúc đẩy hợp tác trong xây dựng pháp luật, đào tạo nguồn nhân lực pháp luật, giải quyết tranh chấp, tương trợ tư pháp, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia và thực thi các điều ước quốc tế.
