Liên quan đến phản ánh của người dân về việc khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho đất sử dụng trước năm 1993, một số địa phương yêu cầu nộp quyết định xử phạt vi phạm hành chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) đã có văn bản trả lời chính thức.
Bộ TN-MT khẳng định không yêu cầu nộp quyết định xử phạt
Theo Bộ TN-MT, quy định hiện hành không bắt buộc người dân phải nộp quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai khi thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ đối với trường hợp đất đã sử dụng ổn định trước ngày 1/7/1993. Văn bản trả lời nêu rõ: “Việc yêu cầu nộp quyết định xử phạt là không đúng quy định pháp luật”.
Cụ thể, Bộ dẫn chiếu khoản 1 Điều 100 Luật Đất đai 2013 và Nghị định 43/2014/NĐ-CP, trong đó quy định các giấy tờ cần thiết để chứng minh quyền sử dụng đất đối với đất sử dụng trước 1993 bao gồm: sổ mục kê, bản đồ địa chính, giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền cấp trước đây, hoặc xác nhận của UBND xã, phường về tình trạng sử dụng đất ổn định, không tranh chấp.
Phản ứng từ người dân và chuyên gia
Trước đó, nhiều hộ dân tại các tỉnh như Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương phản ánh rằng khi làm thủ tục cấp sổ đỏ cho đất có nguồn gốc sử dụng từ trước 1993, cán bộ địa chính yêu cầu họ nộp quyết định xử phạt hành chính vì cho rằng đất có vi phạm về ranh giới, diện tích. Điều này khiến người dân lo lắng và mất nhiều thời gian, chi phí.
Luật sư Nguyễn Văn A (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết: “Theo tinh thần của Luật Đất đai, đối với đất sử dụng trước 1993, Nhà nước khuyến khích người dân tự nguyện kê khai để được cấp sổ đỏ, không truy cứu trách nhiệm về các vi phạm hành chính trước đây. Việc yêu cầu nộp quyết định xử phạt là gây khó khăn, trái với chủ trương của Chính phủ”.
Hướng dẫn cụ thể từ Bộ TN-MT
Bộ TN-MT đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan chức năng rà soát, chấn chỉnh ngay tình trạng yêu cầu nộp quyết định xử phạt không đúng quy định. Đồng thời, Bộ nhấn mạnh: “Các trường hợp đất sử dụng ổn định trước 1993, nếu không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch thì được cấp sổ đỏ mà không phải xử lý vi phạm hành chính”.
Theo thống kê của Bộ TN-MT, cả nước hiện có khoảng 2,5 triệu hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất từ trước 1993 nhưng chưa được cấp sổ đỏ. Việc tháo gỡ vướng mắc này sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận, góp phần ổn định thị trường bất động sản và đảm bảo quyền lợi cho người dân.
Khuyến nghị cho người dân
Bộ TN-MT khuyến cáo người dân khi gặp tình huống tương tự cần yêu cầu cán bộ địa chính cung cấp văn bản pháp luật quy định việc nộp quyết định xử phạt. Nếu không có cơ sở, người dân có thể khiếu nại lên UBND cấp huyện hoặc Sở TN-MT để được giải quyết. Ngoài ra, Bộ cũng đang xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia để minh bạch thông tin, giảm thiểu thủ tục phiền hà.
