Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 216 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Lý lịch tư pháp. Theo đó, Bộ Công an được giao trách nhiệm chủ trì tổ chức xây dựng, quản lý, vận hành, bảo vệ và lưu trữ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp theo quy định của pháp luật.
Trách nhiệm của các bộ, ngành
Nghị định nêu rõ, Bộ Công an là cơ quan đầu mối trong việc xây dựng và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp. Bộ Tư pháp, Bộ Quốc phòng và các cơ quan, tổ chức liên quan có trách nhiệm chỉ đạo các đơn vị trực thuộc cung cấp thông tin lý lịch tư pháp để xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu.
Nguyên tắc xây dựng cơ sở dữ liệu
Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, theo nguyên tắc mở, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả. Việc đầu tư, bảo trì, nâng cấp hệ thống thực hiện theo các định mức kinh tế - kỹ thuật do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành, nhằm bảo đảm hiệu quả, đơn giản, thuận tiện cho cơ quan, tổ chức, cá nhân trong giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công.
Một nguyên tắc quan trọng là dữ liệu lý lịch tư pháp đã có trong các cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ thì không thu thập lại. Mọi bản ghi dữ liệu đều được lưu vết truy cập, chỉnh sửa, cập nhật nhằm bảo đảm khả năng truy xuất lịch sử thay đổi và biến động dữ liệu.
Các nhóm thông tin trong cơ sở dữ liệu
Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp bao gồm ba nhóm thông tin chính. Thứ nhất, thông tin của cá nhân được lập lý lịch tư pháp theo quy định của Luật Lý lịch tư pháp. Số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu (đối với trường hợp không có số định danh) được sử dụng làm thông tin gốc để kết nối, đối soát và đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Thứ hai, thông tin lý lịch tư pháp về án tích, tình trạng thi hành án và xóa án tích. Thứ ba, thông tin về việc cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã.
Kết nối, chia sẻ dữ liệu
Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được kết nối với cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia thông qua các nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông, tự động, bảo đảm đúng mục đích, đúng thẩm quyền. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan là hoạt động bắt buộc. Dữ liệu được chia sẻ dưới dạng thông điệp dữ liệu điện tử có giá trị pháp lý theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.
Nghị định quy định cơ quan, tổ chức không được yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin lý lịch tư pháp khi thông tin đó đã có trong cơ sở dữ liệu và đã được kết nối, chia sẻ. Theo Nghị định, "Chỉ trong trường hợp cần xác minh hoặc thông tin khai thác chưa đầy đủ, chưa chính xác thì cơ quan có thẩm quyền mới được yêu cầu bổ sung tài liệu theo quy định".
Đồng bộ dữ liệu
Để bảo đảm tính chính xác và kịp thời, các bộ, ngành khi phát sinh nguồn thông tin thuộc phạm vi Luật Lý lịch tư pháp phải tạo lập, cập nhật và số hóa dữ liệu vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành do mình quản lý để chia sẻ, đồng bộ với cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp do Bộ Công an quản lý. Việc đồng bộ dữ liệu phải được thực hiện trong thời gian không quá một ngày làm việc kể từ khi thông tin được cập nhật vào cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
