Ngày 23/7, Công an tỉnh Lai Châu công bố kết quả ban đầu của chuyên án trinh sát 0726L, triệt phá đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng hoạt động tại tỉnh Bokeo, Lào. Với sự phối hợp giữa lực lượng chức năng hai nước, 40 đối tượng người Việt Nam đã bị bắt giữ và đang hoàn thiện thủ tục di lý về nước xử lý theo quy định pháp luật.
Đối tượng cầm đầu và quy mô đường dây
Trong số 40 nghi phạm, nhiều người có tiền án, tiền sự, một người đang bị truy nã và 16 người dương tính với ma túy. Hà Văn Hiếu, 23 tuổi, trú xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, bị tình nghi giữ vai trò cầm đầu. Phần lớn thành viên là người Việt, tụ tập hoạt động tại xã Tonpheung, tỉnh Bokeo, Lào.
Thủ đoạn lừa đảo tinh vi
Từ tháng 4, nhóm này lợi dụng chủ trương miễn học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế cho học sinh tiểu học, THCS và THPT để xây dựng kịch bản lừa đảo. "Con mồi" là phụ huynh và học sinh. Chúng thuê nhà tại Tonpheung, lắp đặt hệ thống máy tính và thiết bị viễn thông, sử dụng tổng đài ảo gọi điện theo dữ liệu có sẵn. "Nhân viên bảo hiểm giả mạo" thông báo cập nhật thông tin trên VNeID, liên kết tài khoản an sinh xã hội, bảo hiểm y tế với tài khoản ngân hàng.
Sau khi tạo lòng tin, chúng gửi mã QR giả, giới thiệu là "mã hồ sơ" và yêu cầu nạn nhân quét để hoàn tất liên kết. Thực chất, thao tác này cho phép chúng chiếm quyền truy cập hoặc thực hiện giao dịch, chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng.
Quá trình triệt phá và tang vật thu giữ
Dưới sự chỉ đạo của Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, Công an tỉnh Lai Châu chủ trì xác lập chuyên án. Trong 2 ngày 19 và 20/7, lực lượng công an Việt Nam phối hợp với Công an Lào đồng loạt đột kích địa điểm phạm tội. Tại căn nhà ở Tonpheung, công an bắt giữ 40 người Việt Nam, thu giữ 56 điện thoại di động, 49 máy vi tính cùng nhiều đồ vật, tài liệu liên quan.
Kết quả điều tra ban đầu
Công an xác định, từ tháng 6/2024 đến nay, nhóm này đã lừa hơn 1.000 bị hại tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, chiếm đoạt khoảng hơn 5 tỷ đồng. Đường dây thực hiện lừa đảo theo kịch bản 3 bước chi tiết.
Bước 1: Nhóm tuyến đầu gọi điện cho phụ huynh, thông báo mang căn cước công dân của con đến UBND xã, phường để cập nhật tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên VNeID. Chúng thông báo sẽ có "nhân viên bảo hiểm" liên hệ cung cấp mã xác nhận.
Bước 2: Chúng dùng Zalo kết bạn với phụ huynh, hướng dẫn thao tác trên điện thoại. Nạn nhân được yêu cầu dùng thiết bị khác gọi video, quay camera vào màn hình điện thoại đang mở VNeID, mục "An sinh xã hội" và ứng dụng ngân hàng. Qua video, chúng quan sát số dư tài khoản để tạo mã QR với số tiền tương ứng, gửi mã QR yêu cầu nạn nhân quét bằng ứng dụng ngân hàng với lý do "liên kết bảo hiểm y tế" và nhập mã OTP.
Bước 3: Chúng yêu cầu nạn nhân dùng căn cước công dân che camera điện thoại với lý do "đồng bộ dữ liệu", thực chất là để nạn nhân không thấy nội dung giao dịch chuyển tiền. Khi nạn nhân bấm xác nhận, tiền trong tài khoản được chuyển sang tài khoản do nhóm lừa đảo kiểm soát.
Khuyến cáo từ công an
Qua vụ án này, công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không làm theo hướng dẫn cập nhật VNeID, liên kết bảo hiểm y tế hoặc tài khoản ngân hàng qua điện thoại, Zalo. Đặc biệt, không quét mã QR, cung cấp mã OTP, chia sẻ màn hình hoặc để người lạ theo dõi thao tác trên ứng dụng ngân hàng để tránh bị lừa đảo.
