Từ ngày 1/7/2026, 29 luật và 2 pháp lệnh cùng hàng loạt nghị định, thông tư mới chính thức có hiệu lực, tác động đến nhiều lĩnh vực từ lương, bảo hiểm, giao thông đến xử phạt vi phạm trên mạng xã hội.
29 luật và 2 pháp lệnh có hiệu lực từ 1/7
29 luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7 bao gồm: Luật Cơ quan đại diện nước CHXHCN Việt Nam ở nước ngoài sửa đổi; Luật Thủ đô; Luật Xây dựng; Luật Viên chức; Luật Thương mại điện tử; Luật Thuế thu nhập cá nhân; Luật Quản lý thuế; Luật Chuyển đổi số; Luật Dự trữ quốc gia; Luật Tiết kiệm, chống lãng phí; Luật Hàng không dân dụng Việt Nam; Luật An ninh mạng; Luật Báo chí; Luật Công nghệ cao; Luật Phòng bệnh; Luật Dân số; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 Luật có liên quan đến an ninh, trật tự; Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú; Luật Phòng, chống ma túy; Luật Thi hành án hình sự; Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi; Luật Thi hành án dân sự; Luật Tình trạng khẩn cấp; Luật Tương trợ tư pháp về dân sự; Luật Tương trợ tư pháp về hình sự; Luật Dẫn độ; Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù.
Ngoài ra, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại TAND cũng có hiệu lực từ 1/7.
Luật Dân số: Nghỉ thai sản 7 tháng khi sinh con thứ hai
Luật Dân số quy định trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 7 tháng, lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Thời gian nghỉ thai sản cho lao động nữ tăng 1 tháng so với quy định trước đây.
Luật Báo chí và Luật Viên chức: Mở rộng không gian hoạt động
Luật Báo chí bổ sung quy định các nguyên tắc về mô hình hoạt động, kinh tế báo chí, mở rộng không gian hoạt động của báo chí trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu thông tin, tuyên truyền trong kỷ nguyên mới.
Luật Viên chức cho phép viên chức được ký hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ với cơ quan, tổ chức khác; được hành nghề với tư cách cá nhân; được góp vốn và tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở giáo dục, cơ sở y tế ngoài công lập, trừ trường hợp pháp luật có quy định cấm. Việc mở rộng quyền này đi kèm với yêu cầu không xung đột lợi ích và tuân thủ pháp luật về phòng, chống tham nhũng, tạo sự khác biệt rõ rệt so với luật hiện hành. Điều 36 Luật Viên chức kéo dài thời hiệu xử lý kỷ luật: thời hiệu đối với hành vi bị khiển trách tăng từ 2 năm lên 5 năm, các hành vi vi phạm khác tăng từ 5 năm lên 10 năm.
Luật Phòng, chống tham nhũng: Kê khai tài sản bổ sung khi biến động từ 1 tỷ đồng
Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi yêu cầu người có nghĩa vụ kê khai khi biến động về tài sản, thu nhập trong năm từ 1 tỷ đồng trở lên phải kê khai tài sản bổ sung và phải hoàn thành trước ngày 31/12 của năm đó, trừ một số trường hợp đã kê khai theo quy định.
Bỏ phần thi sát hạch lái xe mô phỏng từ 1/7
Bộ trưởng Bộ Công an vừa ban hành Thông tư quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe và cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế (thay thế Thông tư 12/2025/TT-BCA), trong đó quy định bỏ bài thi mô phỏng trên máy tính thực hiện từ ngày 1/7. Quy định này được thực hiện căn cứ vào Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ và Nghị định 94/2026 của Chính phủ quy định về hoạt động đào tạo và sát hạch lái xe. Tại Điều 24 về điều kiện về cơ sở vật chất của trung tâm sát hạch lái xe đã bỏ quy định trang bị thiết bị sát hạch mô phỏng các tình huống giao thông, bỏ quy định trang bị phòng sát hạch mô phỏng. Lý do bỏ nội dung sát hạch mô phỏng vì nội dung này chưa phản ánh đúng các tình huống giao thông thực tế. Các thí sinh tham dự kỳ thi sát hạch lái xe sẽ không phải thi phần mô phỏng, dù đã đăng ký học trước hay sau ngày 1/7.
Tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng, điều chỉnh lương hưu
Nghị định 161/2026 của Chính phủ quy định mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng, áp dụng từ 1/7. Theo Nghị định 162/2026 (có hiệu lực từ 1/7), người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng sẽ được điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026.
Tại Nghị định 182/2026 quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập (có hiệu lực từ 7/7), các mức phụ cấp ưu đãi theo nghề từ 20% đến 80% được xác định theo đối tượng thụ hưởng, cấp học, loại hình cơ sở giáo dục, tính chất công việc và điều kiện địa bàn công tác.
Chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật trên mạng xã hội bị phạt tới 50 triệu đồng
Nghị định 174/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin, có hiệu lực từ 1/7. Cụ thể, phạt tiền 30-50 triệu đồng đối với một trong các hành vi: cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Rút ngắn thời gian cấp giấy phép xây dựng
Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP nêu rõ thời hạn giải quyết thủ tục cấp giấy phép xây dựng, điều chỉnh giấy phép xây dựng quy định tại điểm e khoản 1 Điều 102 Luật Xây dựng số 50/2014, được sửa đổi bởi điểm b khoản 36 Điều 1 Luật Xây dựng số 62/2020 như sau: trong thời gian 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ đối với trường hợp cấp giấy phép xây dựng (quy định hiện nay 20 ngày); trong thời gian 9 ngày làm việc đối với trường hợp điều chỉnh giấy phép xây dựng (hiện nay 20 ngày); trong thời gian 7 ngày làm việc đối với trường hợp cấp, điều chỉnh giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ (hiện nay 15 ngày). Nghị quyết có hiệu lực từ 1/7 đến hết ngày 28/2/2027.
Công chức, sĩ quan công an, quân đội không được tham gia bán hàng đa cấp
Nghị định 137/2026 về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp, có hiệu lực từ 1/7, nêu rõ kinh doanh theo phương thức đa cấp là hoạt động kinh doanh sử dụng mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh, trong đó người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế khác từ kết quả kinh doanh của mình và của những người khác trong mạng lưới. Người tham gia bán hàng đa cấp là cá nhân có giao kết hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp với doanh nghiệp bán hàng đa cấp. Nghị định cấm công chức, sĩ quan công an, quân đội tham gia bán hàng đa cấp.
