Chính phủ Mỹ đã dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát đối với hai mô hình AI mạnh nhất của Anthropic là Claude Fable 5 và Claude Mythos 5, chỉ chưa đầy ba tuần sau khi yêu cầu công ty hạn chế quyền truy cập vì lo ngại an ninh quốc gia. Quyết định này cho phép Anthropic khôi phục quyền truy cập toàn cầu vào các mô hình này mà không cần giấy phép.
Quyết định đảo chiều bất ngờ
Theo Reuters, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã gửi thư cho Anthropic thông báo rút lại các biện pháp kiểm soát. Anthropic cho biết trên X: “Chúng tôi sẽ bắt đầu khôi phục quyền truy cập từ ngày 2/7”. Động thái này đánh dấu sự thay đổi chính sách đáng kể của Washington đối với các mô hình AI tiên tiến.
Trước đó, vào ngày 12/6, Anthropic đã buộc phải vô hiệu hóa Mythos 5 và Fable 5 sau lệnh kiểm soát từ nhà chức trách. Đến cuối tháng 6, chính phủ Mỹ chỉ cho phép phát hành Mythos 5 cho một số tổ chức Mỹ “đáng tin cậy”. Quyết định mới nhất mở rộng việc khôi phục quyền truy cập trên phạm vi toàn cầu.
Giám sát vẫn được duy trì
Tuy nhiên, việc gỡ hạn chế không đồng nghĩa với việc Washington ngừng giám sát lĩnh vực AI. Chính phủ Mỹ đang tăng cường theo dõi các đợt phát hành mô hình AI mới nhằm phát hiện sớm các rủi ro tiềm tàng. Washington lo ngại những mô hình AI mạnh có thể bị lạm dụng bởi các cơ quan tình báo quân sự ở Trung Quốc, Nga hoặc các quốc gia không phải đồng minh.
Vụ việc này cho thấy cách tiếp cận mới của Mỹ với AI tạo sinh, bên cạnh các công nghệ lõi quan trọng khác như chip, trung tâm dữ liệu hay hạ tầng tính toán. Các mô hình AI trở thành đối tượng giám sát đặc biệt vì chúng có thể tạo ra giá trị kinh tế lớn nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ lạm dụng cho các mục đích nhạy cảm.
Tranh luận trong ngành công nghệ
Cách làm này đã gây tranh luận trong ngành công nghệ. Một số ý kiến ủng hộ việc kiểm soát trước khi phát hành ra đại chúng, nhưng việc chính phủ tham gia quyết định ai được dùng mô hình đã vấp phải chỉ trích. CEO Sam Altman của OpenAI cho rằng việc kiểm tra an toàn kỹ lưỡng không phải là ý tưởng xấu, nhưng ông không ủng hộ việc chính phủ chọn khách hàng được tiếp cận mô hình.
Với Anthropic, việc Fable và Mythos được gỡ hạn chế giúp công ty nối lại quyền truy cập cho khách hàng. Tuy nhiên, quyết định này cũng đi kèm trách nhiệm lớn hơn: công ty phải chứng minh khả năng kiểm soát rủi ro, hợp tác với chính phủ và phản ứng nhanh khi phát hiện hành vi sử dụng độc hại.
