Dự thảo quy định quy trình 16 ngày cho phạm nhân hiến tạng cho người thân
Bộ Công an vừa xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi hành án hình sự, thay thế Nghị định 118/2024. Một trong những nội dung nổi bật là việc cụ thể hóa trình tự, thủ tục hiến mô, bộ phận cơ thể người của phạm nhân, với quy trình dự kiến gói gọn trong 16 ngày làm việc.
Quy trình hiến mô, tạng được rút ngắn
Theo Điều 8 của dự thảo, quá trình từ khi phạm nhân viết đơn, đến khi được duyệt và thực hiện phẫu thuật y tế, chỉ trong 16 ngày làm việc. Phạm nhân đủ điều kiện phải tự viết đơn, ghi rõ các thông tin về tội danh, mức án, nguyện vọng cụ thể và cam kết các nội dung theo Luật Thi hành án hình sự.
Quy định yêu cầu phải có đơn đề nghị của người thân thích và xác nhận của cơ sở y tế về tình trạng bệnh của người nhận. Điều này nhằm ngăn chặn các hành vi trục lợi hoặc ép buộc hiến tặng không vì mục đích nhân đạo.
Điều kiện để phạm nhân được hiến tặng
Khoản 1, điều 53, Luật Thi hành án Hình sự 2025 quy định phạm nhân được hiến mô, bộ phận cơ thể khi bảo đảm đủ các điều kiện sau:
- Tự nguyện hiến mô, bộ phận cơ thể.
- Hiến mô, bộ phận cơ thể cho người thân thích của phạm nhân.
- Đủ điều kiện sức khỏe để hiến mô, bộ phận cơ thể và bảo đảm sức khỏe để tiếp tục chấp hành án sau khi hiến.
- Tự chịu các chi phí hiến mô, bộ phận cơ thể và chăm sóc sức khỏe bản thân sau khi hiến.
- Là người bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng thuộc trường hợp phạm tội lần đầu và thời gian chấp hành án còn lại dưới 3 năm.
Phản hồi từ chuyên gia pháp lý
Luật sư Trịnh Văn Tuyến (Văn phòng Luật sư Giang Thanh, Hà Nội) cho rằng việc công nhận quyền được hiến mô, tạng của phạm nhân cho người thân thể hiện tinh thần nhân đạo của chính sách pháp luật. Ông đánh giá hồ sơ yêu cầu rất "chặt chẽ, khắt khe": phải hiến cho người thân thích, có xác nhận bệnh lý của người nhận và phải được cấp Bộ phê duyệt.
"Việc pháp điển hóa trình tự này vào Nghị định là minh chứng cho việc thực hiện cam kết bảo vệ quyền con người theo Hiến pháp, giúp phạm nhân thực hiện nghĩa cử nhân đạo một cách minh bạch và nhanh chóng", luật sư nêu quan điểm.
Quy trình sau khi hiến tặng
Sau khi thực hiện hiến tặng, cơ sở y tế phải thông báo về tình trạng sức khỏe của phạm nhân cho trại giam để đảm bảo họ đủ điều kiện tiếp tục chấp hành án. Trại giam sẽ tổ chức đưa phạm nhân về tiếp tục chấp hành án trong vòng 3 ngày từ khi nhận thông báo của bệnh viện.
Dự thảo đang được lấy ý kiến công khai đến hết ngày 14/2, nhằm đưa luật vào thực tiễn một cách hiệu quả và nhân văn.
