Luật Quản lý thuế năm 2025 (Luật số 108/2025/QH15) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, trong đó quy định rõ 10 hành vi bị xác định là trốn thuế. Việc nắm vững các quy định này giúp người nộp thuế chủ động tuân thủ pháp luật và hạn chế rủi ro pháp lý.
Danh sách 10 hành vi trốn thuế
Theo Luật Quản lý thuế 2025, 10 hành vi sau đây bị coi là trốn thuế:
- Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn, dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn.
- Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.
- Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ; hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thanh toán thực tế.
- Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào, làm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được miễn, giảm, khấu trừ, hoàn.
- Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế.
- Khai sai với thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế.
- Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
- Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế.
- Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế không đúng mục đích mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng.
- Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng, tạm ngừng hoạt động kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế.
Biện pháp xử lý khi có dấu hiệu trốn thuế
Khi phát hiện dấu hiệu trốn thuế, cơ quan thuế áp dụng hai biện pháp: thu thập thông tin và tạm giữ tài liệu liên quan. Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trả lời trực tiếp. Cơ quan thuế cũng có quyền truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, máy tính tiền của người nộp thuế có dấu hiệu trốn thuế.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân được yêu cầu phải cung cấp thông tin đúng nội dung, thời hạn, địa chỉ và chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin.
Tạm giữ tài liệu và miễn xử phạt trong một số trường hợp
Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế hoặc trưởng đoàn kiểm tra thuế quyết định tạm giữ tài liệu liên quan đến trường hợp có dấu hiệu trốn thuế khi cần căn cứ xác định hành vi. Khi tạm giữ, trưởng đoàn phải lập biên bản và có trách nhiệm bảo quản tài liệu. Cơ quan thuế phải giao một bản quyết định tạm giữ và biên bản cho tổ chức, cá nhân có tài liệu bị tạm giữ.
Người nộp thuế không bị xử phạt về hành vi trốn thuế mà chỉ bị xử phạt vi phạm thủ tục thuế trong các trường hợp: không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ sau 90 ngày nhưng không phát sinh số thuế phải nộp hoặc đã nộp đủ thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra.
