Việt Nam và Vương quốc Anh Chính Thức Nâng Cấp Quan Hệ Lên Đối Tác Chiến Lược Toàn Diện
Cuối năm 2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử trong quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Vương quốc Anh, khi lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, hai quốc gia quyết định nâng cấp quan hệ lên mức Đối tác Chiến lược Toàn diện. Trong không khí mùa xuân tại Hà Nội, Đại sứ Vương quốc Anh Iain Frew đã có cuộc trò chuyện thân mật bên tách cà phê, chia sẻ những câu chuyện sâu sắc phía sau sự kiện quan trọng này.
Tầm Nhìn Chung và Hành Động Cụ Thể
Tháng 10/2025, trong chuyến thăm chính thức tới Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Anh Keir Starmer đã cùng ra Tuyên bố chung, chính thức nâng cấp quan hệ Việt Nam - Anh lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Đại sứ Frew nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh thế giới đầy biến động, cả hai nước đều có chung lợi ích trong việc gìn giữ hòa bình, duy trì các thể chế đa phương như Liên Hợp Quốc, và bảo vệ luật pháp quốc tế.
Ông cho biết: “Tầm nhìn chung không phải là khái niệm trừu tượng, mà chính là nền tảng vững chắc để hai quốc gia cùng hành động và hợp tác hiệu quả.” Đại sứ Frew cũng bày tỏ ấn tượng với Đại hội Đảng lần thứ XIV của Việt Nam, nơi ông nhận thấy một tầm nhìn cởi mở và hướng tới tương lai, đặc biệt là việc đặt ngoại giao ngang hàng với quốc phòng và an ninh.
Thương Mại Bứt Phá và Năng Lượng Chuyển Mình
Năm 2025, thương mại song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Anh đạt mức kỷ lục 10,4 tỷ bảng Anh, tăng hơn 40% so với năm trước. Thay vì chỉ tập trung vào con số, Đại sứ Frew kể về những sản phẩm Việt Nam như hạt điều, cà phê, sầu riêng, vải thiều ngày càng phổ biến trên kệ hàng siêu thị Anh, trong khi phô mai, rượu whiskey, thịt gia cầm từ Anh cũng xuất hiện nhiều hơn trên bàn ăn Việt.
“Người tiêu dùng - những người ở cuối chuỗi giá trị đang thực sự hưởng lợi từ các thỏa thuận thương mại của chúng ta,” ông chia sẻ. Nền tảng cho sự bứt phá này là Hiệp định Thương mại Tự do UKVFTA và việc Anh gia nhập CPTPP, với sự ủng hộ mạnh mẽ từ Việt Nam. Năm 2026, Việt Nam sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch CPTPP, một vị trí quan trọng trong bối cảnh toàn cầu đầy thách thức.
Hai bên cũng hướng tới hợp tác trong các lĩnh vực mới như công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), và chất bán dẫn, phù hợp với định hướng phát triển của Việt Nam. Về năng lượng, Đại sứ Frew chia sẻ bài học từ nước Anh: “Trong 10-15 năm qua, chúng tôi đã chuyển từ 40% lưới điện chạy bằng than xuống 0%, đồng thời mở rộng mạnh mẽ năng lượng gió, bao gồm điện gió ngoài khơi.” Ông đánh giá cao tiềm năng điện gió ngoài khơi của Việt Nam với đường bờ biển dài hơn 3.000 km, gọi đó là “tuyệt vời”.
Đầu Tư Cho Thế Hệ Tương Lai
Giáo dục là một trong những trụ cột hợp tác tự nhiên giữa hai nước, với hơn 75.000 sinh viên Việt Nam đã từng học tập tại Anh. Xu hướng hiện nay không chỉ là đưa sinh viên đi du học, mà còn mang nền giáo dục quốc tế đến ngay tại Việt Nam thông qua các chương trình liên kết giữa các trường đại học và tổ chức nghề nghiệp.
Đại sứ Frew đánh giá cao chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai của Việt Nam: “Đây là thách thức lớn, nhưng cũng là khoản đầu tư lớn cho tương lai. Ngôn ngữ kinh doanh của thế giới là tiếng Anh, và cơ hội sẽ mở ra không chỉ đến Vương quốc Anh mà còn vươn ra toàn cầu.” Vương quốc Anh đang phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam để ứng dụng AI trong dạy tiếng Anh, nhằm đảm bảo học sinh từ thành thị đến nông thôn đều được tiếp cận.
Ngoài giáo dục, hai nước còn kết nối qua văn học, văn hóa, và cả giải bóng đá Ngoại hạng Anh, thu hút hàng triệu người hâm mộ Việt Nam mỗi tuần. Sự hợp tác toàn diện này không chỉ thúc đẩy kinh tế mà còn góp phần xây dựng một thế hệ trẻ Việt Nam tự tin bước ra thế giới.
